Máster en Psicoxerontoloxía

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/10347/11556

Browse

Recent Submissions

Now showing 1 - 14 of 14
  • Item type: Item ,
    “Cuidar sin Descuidarse”: Programa de Intervención Psicoeducativa para el Abordaje de Síntomas Conductuales y Psicológicos en Demencias para Cuidadoras/es Formales
    (2025) Fernández García, Nazaret; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Psicoloxía; Zurrón Ocio, Montserrat
    Los Síntomas Conductuales y Psicológicos de la Demencia (SCPD) representan uno de los principales retos en el cuidado de personas mayores institucionalizadas, tanto por su prevalencia como por su impacto en la calidad de vida de los/as residentes y en el desgaste profesional del personal de atención directa. Esta problemática se agrava ante la escasez de formación específica en el abordaje no farmacológico de estos síntomas y la carga emocional, lo que puede derivar en Burnout. El presente Trabajo de Fin de Máster plantea una propuesta de intervención psicoeducativa dirigida al personal de atención directa de la residencia Brión II, con el fin de mejorar el abordaje de los SCPD, reducir el desgaste profesional, y promover una atención más empática y centrada en la persona. El programa se compone de doce sesiones de una hora de duración, estructuradas en dos bloques con una pausa intermedia. Se ha diseñado desde un enfoque práctico y participativo, que combina breves exposiciones teóricas con el análisis de casos reales, dinámicas de grupo, role-playing y técnicas de autorregulación emocional. La evaluación del programa se realiza mediante un diseño pre-post con herramientas validadas (MBI y CVS-R). Se espera que el programa aumente la comprensión de los SCPD y beneficie tanto a profesionales como a residentes. Los resultados estimados anticipan una reducción del desgaste profesional y un trato más humanizado en el cuidado diario. Futuros trabajos deberían aplicar esta propuesta en distintos centros y promover su aplicación en los planes de formación en el ámbito residencial
  • Item type: Item ,
    “Más allá del lienzo”: el bienestar emocional en adultos mayores sanos o con deterioro cognitivo ligero a través de la pintura
    (2025) Fernández Real, Lucía; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Psicoloxía; Zurrón Ocio, Montserrat
    O envellecemento da poboación incrementou a necesidade de propostas que promovan o benestar emocional na vellez. Nun contexto onde as actividades nos centros de día adoitan priorizar o físico ou o cognitivo, a pintura xorde como un recurso terapéutico co potencial de mellorar a autoestima, reducir a ansiedade e fortalecer a identidade persoal. Neste marco, o obxectivo principal deste estudo é deseñar un programa de intervención baseado na pintura para promover o benestar emocional en adultos maiores que asisten a un centro de día. Este programa de arteterapia consta de dez sesións que combinan dinámicas individuais e grupais, fomentando a cooperación, a expresión emocional e a creatividade. Para avaliar o seu impacto, utilizaranse instrumentos validados: a Escala de Benestar Psicolóxico de Ryff, a Escala de Autoestima de Rosenberg e o Inventario de Ansiedade Xeriátrica. Baseándose na evidencia revisada, espérase unha mellora significativa nas tres dimensións, xunto cun aumento da motivación, a autoeficacia percibida e o sentido de pertenza ao grupo. En conclusión, todo indica que a arteterapia pictórica non só é eficaz, senón que tamén é valorada e significativa para os adultos maiores, consolidándose como unha alternativa terapéutica accesible, motivadora e emocionalmente restauradora
  • Item type: Item ,
    “Cuidando en Igualdad”: un programa psicoeducativo para la prevención, detección, e intervención en violencia de género en mujeres mayores para cuidadoras/es formales
    (2024) Ortells Palop, Raquel; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Psicoloxía; Mallo López, Sabela Carme
    La violencia de género en mujeres mayores es un problema social consecuencia de la intersección entre dos ejes de opresión: machismo y edadismo. Se trata de un tema muy relevante dada la vulnerabilidad que presentan las afectadas por diversos motivos, entre los que destacan la invisibilidad y naturalización de la problemática, así como la falta de recursos específicos para su detección e intervención. Este Trabajo de Fin de Máster presenta una propuesta de programa psicoeducativo destinado a cuidadoras/es profesionales de la residencia ServiSenior Santiago, de cara a incrementar su conocimiento y habilidades de detección, prevención e intervención en casos de violencia de género en residentes. El programa está conformado de siete sesiones semanales de una hora y media de duración, diseñadas utilizando una metodología basada en un enfoque activo y participativo. Cada una de las sesiones combina elementos teóricos y prácticos: primero se imparte una píldora informativa, seguida de una dinámica relacionada con la teoría y finalmente se aclaran las dudas y se realiza el cierre de la sesión. Para valorar la eficacia del programa, se ha diseñado una evaluación de conocimientos pre-post ad-hoc, un seguimiento a los seis meses, y una evaluación continua. Se espera que el programa incremente los conocimientos teóricos y prácticos de las/os cuidadoras/es sobre la violencia de género en mujeres mayores residentes. Se trata de una propuesta innovadora, pues no se han encontrado proyectos similares que aborden de forma integral esta temática. Como limitaciones cabe mencionar la ausencia de un grupo control y el número limitado de sesiones, insuficiente para abordar esta problemática. Futuras investigaciones deberían centrarse en desarrollar programas de capacitación e integrarlos de forma transversal en los centros de atención a personas mayores. Además, es importante promover políticas públicas efectivas y específicas que protejan y cuiden a las mujeres mayores de entornos institucionalizados
  • Item type: Item ,
    La jubilación del Miniyo: programa psicoeducativo basado en la inteligencia emocional
    (2024) Puente Mella, Lucía; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Psicoloxía; Lojo Seoane, Cristina
    La Inteligencia Emocional (IE) es la habilidad para monitorear los sentimientos y emociones propios y ajenos, discriminar entre ellos y usar esta información para guiar el pensamiento y la acción. Goleman identifica cinco dominios de IE: autoconciencia, autorregulación, motivación, habilidades sociales y empatía. Durante el envejecimiento, y especialmente en la transición a la jubilación, se producen importantes cambios en la rutina diaria, identidad y relaciones sociales, pudiendo afectar negativamente al bienestar emocional y a la calidad de vida de las personas mayores. Por ello, la IE podría considerarse un recurso básico para enfrentar estos desafíos. En este contexto, se presenta una propuesta de intervención dirigida a personas en edad de prejubilación (mayores de 55 años) o ya jubiladas (que no superen los 2 años desde su jubilación). El programa consta de diez sesiones cuyo objetivo principal es desarrollar y fortalecer las habilidades de IE en estas personas, dotándolas de recursos que favorezcan su bienestar emocional y la adaptación a los cambios en esta etapa. Este programa se caracteriza por su enfoque psicoeducativo en el que se abordan contenidos sobre la jubilación, bienestar emocional e IE y se proporcionan estrategias para desarrollar y mejorar la conciencia y autorregulación emocional, la motivación, las habilidades sociales y la empatía. Se espera que los/as participantes de esta propuesta mejoren sus actitudes hacia la jubilación y adquieran estrategias que faciliten su adaptación a esta nueva etapa aumentando su bienestar emocional y calidad de vida. De cara al futuro, sería necesario realizar más estudios sobre programas de IE en la jubilación, con el objetivo de implementarlos en las organizaciones. De esta manera, se promovería un envejecimiento activo y saludable, extendiendo estos beneficios más allá de las entidades dirigidas específicamente a personas mayores
  • Item type: Item ,
    Prevención do dó complicado en adultos/as maiores mediante as novas tecnoloxías: Podcast CoñecenDó
    (2024) Vázquez Álvarez, Carla; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Psicoloxía; Lojo Seoane, Cristina
    A proposta de intervención Podcast CoñecenDó xustifícase no crecente envellecemento da poboación e retos asociados, entre eles, a xestión do dó. O dó defínese como un proceso subxectivo e multidimensional de dor ante a perda, que pode ser relacional, interpersoal, material ou evolutiva. Pode manifestarse con síntomas físicos, emocionais, cognitivos e/ou condutuais. Consiste nunha reacción normal ante a perda, mais existen diferentes tipos, algúns deles presentan patróns desadaptativos que afectan significativamente ao funcionamento diario (dó complicado). A intervención con adultos/as maiores en dó debe considerar as características específicas desta poboación que conta cunha experiencia acumulada de perdas. Isto fai que se dominen un maior número de estratexias de afrontamento; pero tamén que se vexan diminuídos os recursos de apoio, debido á perda de persoas significativas. Neste contexto, a psicoeducación ten un papel importante na prevención de complicacións relacionadas coa xestión do dó. As novas tecnoloxías proporcionan ferramentas que pode contribuír nesta tarefa de prevención, pois amosaron ter beneficios para a inclusión social, o mantemento dun rol activo, o fomento da autonomía e o sentimento de utilidade. O obxectivo principal deste traballo foi deseñar unha proposta de prevención do dó complicado en adultos/as maiores, utilizando as TIC. O recurso tecnolóxico seleccionado como ferramenta educativa foi o podcast. Esta proposta está deseñada para desenvolverse en ATEGAL e diríxese ao alumnado que teña interese na temática. Consta de oito sesións e unha avaliación cualitativa elaborada ad hoc. Espérase que as persoas que asistan reciban información útil sobre o dó, aumentando os seus coñecementos e adquirindo estratexias e recursos para afrontalo. Ademais, preténdese facilitar a creación dunha rede de apoio á vez que se fomenta a autonomía dixital dos/as asistentes. Porén, presenta limitacións como ausencia de familiaridade coa tecnoloxía, barreiras emocionais dos/as participantes, omisión de aspectos relevantes do dó ou falta dun grupo control
  • Item type: Item ,
    Efectos dun programa de adestramento en Tarefas Duais na soidade e saúde autopercibida nunha mostra de adultos maiores institucionalizados
    (2024) Villamide Gesto, Jhilenia; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Psicoloxía; Campos Magdaleno, María
    O progresivo envellecemento da sociedade e o consecuente incremento da institucionalización de adultos maiores implica a abordaxe dos cambios físicos, cognitivos, funcionais e psicosociais nestes contextos. Dentro das alternativas de servizos e intervencións existen os adestramentos en tarefas duais, ou mutitarefa, caracterizadas pola realización de dúas actividades de forma simultánea, en vez de secuencial. Este tipo de intervencións, relativamente recentes, están demostrando ser prometedoras favorecendo un envellecemento integral máis positivo. Por outra banda, o estudo dos factores psicosociais ten unha especial relevancia na calidade de vida dos adultos maiores, especialmente os institucionalizados. Entre estes, a soidade destaca pola súa alta prevalencia nesta poboación e polos seus efectos negativos sobre a saúde física e mental. Por outro lado, a saúde xeral autopercibida é un indicador de benestar xeral, podendo asociarse a autopercepción negativa á unha peor calidade de vida. Ambos factores destacan pola súa baixa exploración en relación ás intervencións baseadas en multitarefa. O obxectivo principal deste traballo é avaliar o efecto dun programa de intervención en Tarefas Duais (programa RESI-TaD) estudando o impacto na soidade e saúde autopercibida en persoas maiores institucionalizadas. Para iso, empregouse unha mostra de 20 participantes de dúas residencias da provincia de Lugo. Empregáronse a Escala de Soidade de De Jong Gierveld e o GHQ-12 como medidas principais. Os resultados proporcionan evidencias sobre un efecto positivo do programa RESI-TaD na redución da soidade e na capacidade de afrontamento, un dos factores do GHQ-12. Polo tanto, semella que as intervencións baseadas en adestramento con Tarefas Duais poden ser unha ferramenta prometedora para a mellora do benestar psicosocial dos adultos maiores institucionalizados
  • Item type: Item ,
    "Coñecendo a miña mente'': programa psicoeducativo sobre saúde cognitiva
    (2023) López Cortés, Belinda; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Psicoloxía; Mallo López, Sabela Carme
    La salud cognitiva es la capacidad de mantener las habilidades cognitivas que permiten la adaptación activa de las personas dentro de su entorno social garantizando su independencia y calidad de vida. Este es un ámbito de gran importancia debido al incremento de población mayor, el aumento de enfermedades neurodegenerativas y el auge de la promoción del envejecimiento activo y sano. En consonancia con esto, se presenta una propuesta de intervención que tiene como objetivo principal favorecer el envejecimiento activo y positivo de las personas mayores a través de la enseñanza de hábitos y estrategias saludables para su salud cognitiva. Este programa de intervención se compone de diez sesiones con una duración de una hora cada una. Durante estas sesiones se abordarán diversas temáticas, como los mitos asociados al envejecimiento cognitivo, los cambios psicobiológicos inherentes al envejecimiento normal y patológico, o las estrategias y hábitos que favorecen la salud cognitiva. El programa se distingue por su enfoque basado en la metodología del co-diseño, mediante la cual se ha involucrado activamente a las personas participantes en el diseño del mismo. Para conocer la eficacia del programa se realizarán valoraciones en distintos momentos: pre-intervención, post-intervención y seguimiento, así como una evaluación continua. Se espera que este programa de intervención genere cambios positivos y significativos en las actitudes y comportamientos relacionados con la salud cognitiva. Finalmente, en cuanto a orientaciones de futuro es necesario que se realicen más investigaciones e intervenciones sobre esta temática. Además, se requiere abordar los tabúes y miedos sociales que rodean la salud cognitiva en esta población, así como los estereotipos negativos asociados tanto a los adultos mayores como a su salud cognitiva
  • Item type: Item ,
    Diseño de un programa de intervención multimodal en el ámbito asistencial para personas con deterioro cognitivo leve
    (2023) Rodríguez Trejo, Irene; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Psicoloxía; Mateos-Alvarez, Raimundo
    El deterioro cognitivo leve (DCL) es una condición que afecta a un número creciente de personas mayores, y que puede aumentar el riesgo de desarrollar demencia. Por ello, es importante diseñar e implementar intervenciones que puedan prevenir o retrasar el deterioro cognitivo, y mejorar la calidad de vida de las personas afectadas y sus cuidadores. En este trabajo se presenta una propuesta de intervención multicomponente orientada a personas con DCL en el contexto de la Unidad de Psicogeriatría del Hospital Universitario de Santiago de Compostela. La intervención consta de cuatro componentes: estimulación cognitiva, ejercicio físico en dos modalidades (funcional y coreografiado), psicoeducación y actividades artísticas. El objetivo es ofrecer una atención integral y personalizada a las personas con DCL, que abarque tanto los aspectos cognitivos como los físicos, emocionales y sociales. Se espera que esta intervención pueda mejorar el funcionamiento cognitivo, la salud física, el estado de ánimo, el bienestar subjetivo y la calidad de vida de los participantes, así como reducir la sobrecarga de los cuidadores
  • Item type: Item ,
    Programa de promoción del envejecimiento activo y saludable a través de una intervención psicoeducativa basada en podcast y entrenamiento cognitivo
    (2023) Diaz Hernández, Hector Ulises; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Psicoloxía; Rodríguez Salgado, Dolores
    Este traballo de fin de máster ten como obxecto de estudo ou deseño dun programa de promoción do envellecemento activo e saudable a través dunha intervención psicoeducativa baseada en podcast e adestramento cognitivo en persoas maiores sans. Ou seu obxectivo é deseñar un programa de promoción do envellecemento activo e saudable para ou melloramento e preservación dás capacidades cognitivas dás persoas maiores sans, así como ou seu nivel de actividade e participación social. Ou programa baséase na realización de sesións semanais de podcast sobre temas relacionados co envellecemento activo e saudable, e ou uso dá aplicación web NeuronUp para realizar exercicios cognitivos adaptados ao nivel e as necesidades de cada participante. A metodoloxía empregada é a entrevista semiestruturada, enquisas e a observación participante. A mostra está composta por un grupo de 16 persoas maiores sans, con idades de 60 anos ou máis, que viven na comunidade de Santiago de Compostela, asisten a sesións de envellecemento activo dá Asociación Galega de Axuda aos enfermos de Alzheimer e que teñen acceso á internet. Ou deseño do programa de intervención psicoeducativa terá unha duración de 12 semanas. Fanse medidas pretest e postest para avaliar vos cambios nas variables de interese, así como a satisfacción co programa. Vos resultados esperados son: unha mellora significativa nas variables relacionadas co avellecemento activo e saudable; unha alta satisfacción co programa por parte dous participantes; e unha maior difusión e impacto social do programa a través do podcast e a aplicación web NeuronUp
  • Item type: Item ,
    Abordaje neuropsicológico de las quejas cognitivas subjetivas en personas mayores sin deterioro cognitivo: revisión sistemática y propuesta de intervención
    (2020) Pérez Blanco, Lucía; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Psicoloxía; Rodríguez Salgado, Dolores
    Las quejas cognitivas subjetivas (QCS) hacen referencia a las alteraciones cognitivas autoinformadas o comunicadas por una tercera persona, en ausencia de signos cognitivos objetivos y condiciones patológicas subyacentes. Estos fallos cognitivos se han asociado con factores psicológicos (p.ej. ansiedad), e incluso se han planteado como un factor de riesgo para el desarrollo de deterioro cognitivo y demencia. Además, existen estudios que apuntan que las personas mayores con quejas cognitivas pueden experimentar una interrupción de la actividad ocupacional y social diaria, lo que puede convertirse en un factor secundario de estrés. A pesar de la necesidad del abordaje de las quejas cognitivas en las personas mayores, de momento son escasos los programas de intervención no farmacológica diseñados para este fin. Por ello, el presente trabajo tiene como objetivo diseñar una intervención neuropsicológica dirigida a las QCS en personas mayores sin deterioro cognitivo. Para alcanzar este objetivo, en primer lugar se realizó una revisión bibliográfica sistemática, en la que se encontró que aquellas intervenciones centradas únicamente en la estimulación cognitiva no demostraron efectividad para reducir las quejas cognitivas. Sin embargo, se evidenció mejoría cognitiva a nivel subjetivo y/o objetivo mediante: a) intervenciones centradas en estimulación cognitiva y en psicoeducación; b) la práctica de ejercicio físico moderado, y por último, c) un formato y un debate grupal reforzado por el/la terapeuta. Es por todo ello, que se plantea una intervención basada en las siguientes estrategias: entrenamiento cognitivo específico (en concreto, estimulación cognitiva), psicoeducación, y la práctica de ejercicio físico aeróbico y/o relajación
  • Item type: Item ,
    Evaluación de la calidad de vida en mayores institucionalizados
    (2022) Sandoval García, Ingri; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Psicoloxía; Facal Mayo, David
    A calidade de vida (CV) fai referencia a como percibe o individuo a súa propia vida tendo en conta o contexto e o sistema de valores nos que vive, ademais da relación cos seus obxectivos, normas e preocupacións. Este termo relacionado coas persoas maiores resultou de gran relevancia desde hai anos debido entre outros aspectos ao envellecemento poboacional, aumento da esperanza de vida e incremento da institucionalización. Ante este último aspecto e reflectíndose en numerosas investigacións que a CV reduciuse nos maiores institucionalizados, a avaliación da CV e as residencias convertéronse nun aspecto e espazo de interese. A avaliación da CV require dunha operativización rigorosa que debido ao seu carácter multidimensional en ocasións é complexa. Con todo, resulta imprescindible para as residencias de maiores contar con instrumentos fiables e válidos que permitan realizar unha avaliación da CV o máis rigorosa posible e que permita coñecer os aspectos dignos de mellorar para lograr un incremento nesta ou al menos evitar un empeoramento. Co obxectivo de coñecer cales aspectos se relacionan ou inciden na CV proponse unha investigación na que se realice unha avaliación da CV que aborde de maneira completa os distintos aspectos que a conforman (obxectivos e subxectivos), abarcando as variables relacionadas con esta (xénero, idade, tempo e motivo de institucionalización, dependencia, rendemento cognitivo, síntomas de soidade e depresivos, risco de caída e estado nutricional) e que foron sinaladas en numerosas investigación como relevantes á hora de avaliar a CV. Para iso e co fin de poder extrapolar os resultados e replicar a proposta de investigación, seleccionáronse o WHOQOL- BREF e o CASP-12 como os dous instrumentos máis adecuados para abordar a CV e tivéronse en conta as variables mencionadas
  • Item type: Item ,
    Proposta de programa de intervención de adestramento cognitivo destinado a adultos maiores sen deterioro, con declive cognitivo subxectivo e con deterioro cognitivo leve
    (2022) Míguez Bouzas, Antía; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Psicoloxía; Díaz Fernández, Fernando
    O presente traballo é unha proposta de intervención que ten como público obxectivo os residentes da residencia Servisenior Santiago cun GDS 1, 2 ou 3, pero podería ser aplicado noutros centros con características semellantes. O obxectivo deste traballo é a elaboración dun programa de intervención non farmacolóxica dirixida a este grupo de residentes. Por este motivo, realizouse unha busca na literatura previa dos últimos 5 anos, nas bases de datos PsycInfo, Medline e Web of Science para determinar as características dos programas de intervención máis eficaces. Con esta revisión determinouse que os programas que mostraron maior eficacia foron os de adestramento cognitivo centrados na memoria, compostos por entre 18 e 24 sesións, cunha frecuencia semanal de entre 1 e 3 veces, cunha duración de entre 60 e 120 minutos, con supervisión e nun entorno clínico. A partir destes datos realizamos esta proposta de programa de intervención. Este programa está composto por unha avaliación pre-intervención, unha serie de actividades de estimulación da memoria, unha intervención post-intervención e dúas avaliación de seguimento (aos 6 e aos 12 meses). Nas avaliacións rexistraranse o nivel cognitivo xeral mediante o Mini-Examen Cognoscitivo e o rendemento en memoria mediante o Test de Memoria de Rivermead. As actividades de estimulación da memoria estarán divididas en 21 sesións, terán unha periodicidade de 2 veces por semana, unha duración de 90 minutos e estarán supervisadas. Tendo en conta a literatura precedente, na avaliación post-intervención e nas dúas avaliación de seguimento espérase observar unha mellora, respecto da avaliación pre-intervención, no rendemento en memoria, xunto co mantemento do nivel cognitivo xeral. Sen embargo, non se espera ningún efecto sobre o resto de dominios cognitivos, o cal deberá terse en conta de cara ás posibles futuras intervencións
  • Item type: Item ,
    Utilidade da Escala de Soidade de Jong Gierveld na clínica psicoxeriátrica : un estudo piloto
    (2021) Burés Soñora, Ana Isabel; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Psicoloxía; Mateos-Alvarez, Raimundo
    A soidade é unha variable cun papel fundamental na poboación envellecida, un sector cada vez máis amplo que conta cunha incidencia elevada de problemáticas de saúde mental. Este tipo de problemas poden verse fomentados ou agravados pola propia experiencia da soidade, o que ten como consecuencia un incremento da fraxilidade e mesmo da mortalidade neste colectivo, as cales deben eliminarse. No presente estudo proponse estudar a introdución da escala de soidade de De Jong Gierveld (De Jong Gierveld & Kamphuis, 1985) no protocolo da Unidade de Psicoxeriatría de Santiago de Compostela (UPX), para así mellorar a abordaxe dos trastornos mentais. Realízase unha aplicación piloto da escala nunha mostra de 21 pacientes da unidade, 16 mulleres e 5 homes, con idades comprendidas entre os 64 e os 89 (M = 78.76, DT = 5.73), a cal permite comprobar a capacidade de administrala en persoas con problemáticas de saúde mental e estudar a relación que presentan a soidade e a depresión nestas persoas. Os resultados das análises cualitativas e cuantitativas (correlación de Pearson, ANOVA dun factor e proba Chi-cadrado) reflexan a existencia de relación entre soidade e depresión e a posibilidade de empregarse neste perfil de paciente. Deste xeito, maniféstase a necesidade de ter en conta a soidade como un indicador máis a incluir na valoración integral das persoas maiores da unidade, dada a importancia na saúde mental destas persoas
  • Item type: Item ,
    La estimulación transcraneal por corriente directa en personas con deterioro cognitivo o con enfermedad de Alzheimer
    (2015) Dorado Nogueiras, Laura; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Psicoloxía; Díaz Fernández, Fernando
    El propósito del presente trabajo fue realizar una revisión sistemática de la literatura científica sobre los efectos de la estimulación transcraneal por corriente directa (ETCD) en las funciones cognitivas de personas con deterioro cognitivo ligero (DCL) o con enfermedad de Alzheimer (EA). El objetivo general era determinar la utilidad y el alcance de la ETCD, como técnica neuromoduladora, en la mejora o la reversión del deterioro en algunas funciones cognitivas, en personas diagnosticadas con DCL o EA. Para ello se realizó una revisión sistemática, siguiendo los criterios de la declaración PRISMA. Tras una breve introducción en la que se justifica la relevancia de la temática a estudio y de la revisión a realizar, se detalla el proceso de búsqueda de los estudios más relevantes. De esa búsqueda se seleccionaron 10 estudios experimentales, así como 9 revisiones sistemáticas y otros 8 artículos, que fueron abordados para el análisis de sus resultados, su comparación y la discusión de los mismos. A partir de dicha revisión se extraen conclusiones sobre la utilidad y eficacia de la ETCD en la mejora y/o reversión de los déficits cognitivos en pacientes con DCL y con EA. Se completa el trabajo con una propuesta de intervención con ETCD en personas con enfermedad de Alzheimer en fase moderada, a realizar en un futuro próximo. Se trata de un campo de investigación muy reciente y, por tanto, poco explorado, lo que ha supuesto algunas limitaciones a la hora de realizar la revisión y valorar las características más deseables para la propuesta de intervención. Sin embargo, gracias al creciente interés por el tema, se abren líneas de trabajo para el futuro que permitirán, en última instancia, aumentar las posibilidades de tratamiento de la enfermedad de Alzheimer