Máster en Servizos Culturais

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/10347/11532

Browse

Recent Submissions

Now showing 1 - 20 of 61
  • Item type: Item ,
    Orquestra Parassinfônica do Estado de São Paulo: Inclusión, Derechos humanos y Oportunidad Laboral
    (2025) Marques Blanco, Joyce Marina; Fernández Herrero, Beatriz
    [SPA] Este trabajo de fin de máster propone una reflexión sobre el potencial transformador de la música como práctica de inclusión, equidad y justicia social, a partir de la experiencia de la Orquesta Parassinfônica del Estado de São Paulo (OPESP). Constituida por músicos con y sin discapacidad, la OPESP rompe con los modelos tradicionales de producción musical al crear un espacio de convivencia, escucha plural y valorización de la diversidad. Más que una propuesta simbólica, se trata de una práctica concreta de inclusión laboral y cultural que articula arte, derechos humanos y políticas públicas. La investigación parte del reconocimiento de la música como un territorio sensible y político, capaz de reunir cuerpos, historias y subjetividades en torno a un hacer artístico compartido. El objetivo central es analizar cómo la OPESP se configura como unaexperiencia de pertenencia, diálogo y reconocimiento para artistas, en especial personas con discapacidad en sus múltiples dimensiones: físicas, sensoriales y cognitivas. A partir de la escucha atenta de las voces de los participantes de la orquesta, se busca comprender los significados atribuidos a la experiencia vivida, revelando sus desafíos, contradicciones y potencialidades transformadoras. Metodológicamente, se trata de una investigación cualitativa e interpretativa, orientada por el estudio de caso. Las entrevistas con miembros de la coordinación de la OPESP constituyen la principal fuente de datos. El enfoque analítico se centra tanto en aspectos objetivos, como la accesibilidad y las condiciones de trabajo, como en dimensiones subjetivas, tales como los afectos, el reconocimiento y el sentido de pertenencia. Al considerar la OPESP como una propuesta innovadora de política pública cultural, el trabajo analiza cómo esta iniciativa contribuye a ampliar el acceso al trabajo artístico por parte de personas con discapacidad y tensiona las estructuras normativas que aún rigen el campo musical. La disertación afirma, así, la importancia de garantizar el derecho a la participación cultural plena y digna, reconociendo el valor de la pluralidad humana como fundamento para una sociedad verdaderamente inclusiva. [GLG] Este traballo de fin de mestrado propón unha reflexión sobre o potencial transformador da música como práctica de inclusión, equidade e xustiza social, a partir da experiencia da Orquestra Parassinfônica do Estado de São Paulo (OPESP). Constituída por músicos con e sen discapacidade, a OPESP rompe cos modelos tradicionais de produción musical ao crear un espazo de convivencia, escoita plural e valorización da diversidade. Máis que unha proposta simbólica, trátase dunha práctica concreta de inclusión laboral e cultural que articula arte, dereitos humanos e políticas públicas. A investigación parte do recoñecemento da música como un territorio sensible e político, capaz de reunir corpos, historias e subjetividades arredor dun facer artístico compartido. O obxectivo central é analizar como a OPESP se configura como unha experiencia de pertenza, diálogo e recoñecemento para artistas, en especial persoas con discapacidade nas súas múltiples dimensións: físicas, sensoriais e cognitivas. A partir da escoita atenta das voces das persoas participantes na orquestra, búscase comprender os significados atribuídos a experiencia vivida, revelando os seus desafíos, contradicións e potencialidades transformadoras. Metodoloxicamente, trátase dunha investigación cualitativa e interpretativa, orientada polo estudo de caso. As entrevistas con membros da coordinación da OPESP constitúen a principal fonte de datos. O enfoque analítico céntrase tanto en aspectos obxectivos, como a accesibilidade e as condicións de traballo, como en dimensións subxectivas, tales como os afectos, o recoñecemento e o sentido de pertenza. Ao considerar a OPESP como unha proposta innovadora de política pública cultural, o traballo analiza como esta iniciativa contribúe a ampliar o acceso ao traballo artístico por parte de persoas con discapacidade e tensiona as estruturas normativas que aínda rexen o campo musical. A disertación afirma, así, a importancia de garantir o dereito á participación cultural plena e digna, recoñecendo o valor da pluralidade humana como fundamento para unha sociedade verdadeiramente inclusiva. [ENG] This master's thesis proposes a reflection on the transformative potential of music as a practice of inclusion, equity, and social justice, based on the experience of the Parasyphonic Orchestra of the State of São Paulo (OPESP). Composed of musicians with and without disabilities, OPESP breaks away from traditional models of musical production by creating a space of coexistence, plural listening, and the appreciation of diversity. More than a symbolic proposal, it constitutes a concrete practice of cultural and labor inclusion that articulates art, human rights, and public policy. The research begins by recognizing music as a sensitive and political territory, capable of bringing together bodies, histories, and subjectivities around a shared artistic practice. The main objective is to analyze how OPESP becomes an experience of belonging, dialogue, and recognition for artists, especially people with disabilities in their multiple dimensions: physical, sensory, and cognitive. By attentively listening to the voices of the orchestra’s participants, the study seeks to understand the meanings they attribute to their lived experience, revealing its challenges, contradictions, and transformative potential. Methodologically, this is a qualitative and interpretative study guided by a case study approach. Interviews with members of OPESP’s coordination team are the main source of data. The analytical focus encompasses both objective aspects, such as accessibility and working conditions, and subjective dimensions, such as emotions, recognition, and a sense of belonging. By considering OPESP as an innovative proposal of cultural public policy, this work analyzes how the initiative helps expand access to artistic work for people with disabilities and challenges the normative structures that still govern the musical field. The dissertation thus affirms the importance of guaranteeing the right to full and dignified cultural participation, recognizing the value of human plurality as a foundation for a truly inclusive society.
  • Item type: Item ,
    Hogar y patrimonio: análisis de la cultura material en Lugo a finales del Antiguo Régimen
    (2025) Chong Reyes, Edgar Adrián; Castro Redondo, Rubén
    [SPA] Esta investigación se centra en el análisis cuantitativo y cualitativos de los bienes materiales registrados en inventarios post-mortem de cuatro individuos pertenecientes a distintos estratos sociales —campesino, cura, comerciante e hidalgo— en la provincia de Lugo, durante la transición del reinado de Fernando VII al inicio de la modernidad (alrededor de 1830). A partir del estudio de estos documentos notariales, se examinan las similitudes y diferencias materiales, y las prioridades económicas presentes en la jurisdicción lucense en este período para comprender la cultura material gallega a finales del Antiguo Régimen y a contribuir al debate en torno a la historia social y económica de Galicia. [GLG] Esta investigación céntrase na análise cuantitativa e cualitativa dos bens materiais rexistrados nos inventarios post-mortem de catro individuos pertencentes a diferentes estratos sociais —campesiño, sacerdote, comerciante e fidalgo— na provincia de Lugo, durante a transición do reinado de Fernando VII ao comezo da modernidade (arredor de 1830). A través do estudo destes documentos notariais, examínanse as semellanzas e diferenzas materiais así como as prioridades económicas presentes na xurisdición lucenseneste periodo. A análise ten como obxectivo comprender a cultura material galega a finais do Antigo Réxime e pretende contribuír ao debate arredor da historia social e económica de Galicia. [ENG] This research focuses on the quantitative and qualitative analysis of the material goods recorded in post-mortem inventories of four individuals belonging to different social strata —peasant, priest, merchant, and nobleman— in the province of Lugo, during the transition from the reign of Ferdinand VII to the beginning of modernity (around 1830). This study examines the similarities and differences, as well as the economic priorities present in the Lugo jurisdiction during this period, based on the analysis of these notarial documents, are examined in order to understand Galician material culture at the end of the Ancient Regime and contribute to the debate surrounding the social and economic history of Galicia.
  • Item type: Item ,
    La juntanza y la construcción de común-unidad desde las expresiones artísticas populares en el Corregimiento El Manzanillo (Colombia). Una mirada histórica y antropológica desde mediados del siglo XX al presente
    (2025) Pabón Agudelo, Johan Sebastián; Díaz Geada, Alba
    [SPA] Este trabajo ofrece una perspectiva histórica y antropológica de las expresiones artísticas populares como puentes de encuentro para la construcción de comunidad y el desarrollo local en el Corregimiento El Manzanillo, Itagüí, Colombia. El análisis se centra en las manifestaciones artísticas surgidas en este territorio desde mediados del siglo XX hasta la actualidad, reconociendo el papel esencial de las prácticas culturales y artísticas campesinas en la creación de un sentido de “común-unidad”. Más que conceptualizar disciplinas artísticas específicas o profundizar en las definiciones de lo comunitario, el interés radica en comprender cómo las expresiones artísticas populares promueven el desarrollo comunitario y el tejido social dentro de una cultura. Son dos las prácticas artísticas protagonistas de esta indagación: la música parrandera y el muralismo. Para tal fin, la investigación emplea una metodología histórico-antropológica que examina, en primer lugar, la cultura campesina, los convites y las juntanzas, para luego enfocarse en la música parrandera como un legado de tradición oral que se hace canción en los encuentros comunitarios, contribuyendo así a la transmisión cultural. Además, se realiza una mirada histórica sobre el papel político y comunitario de la mujer en la construcción de tejido social, con el ánimo de posicionar sus voces en el relato histórico colectivo. Finalmente se analizan los procesos de construcción de comunidad emergidos en las nuevas generaciones y la resignificación de las expresiones artísticas dentro de los procesos de educación popular impulsados por la Fundación Cultural El Hormiguero, una organización juvenil nacida en el corazón de esta comunidad. [GLG] Este traballo ofrece unha perspectiva histórica e antropolóxica das expresións artísticas populares como pontes de encontro para a construción de comunidade e o desenvolvemento local no Correxemento de El Manzanillo, Itagüí, Colombia. A análise céntrase nas manifestacións artísticas xurdidas neste territorio desde mediados do século XX ata a actualidade, recoñecendo o papel esencial das prácticas culturais e artísticas campesiñas na creación dun sentido de “común-unidade”. Máis que conceptualizar disciplinas artísticas específicas ou afondar nas definicións do comunitario, o interese radica en comprender como as expresións artísticas populares promoven o desenvolvemento comunitario e o tecido social dentro dunha cultura. Dúas son as prácticas artísticas protagonistas desta indagación: a música parrandera e o muralismo. Para tal fin, a investigación emprega unha metodoloxía histórico-antropolóxica que examina, en primeiro lugar, a cultura campesiña, os convites e as xuntanzas, para logo centrarse na música parrandera como un legado de tradición oral que se converte en canción nos encontros comunitarios, contribuíndo así á transmisión cultural. Ademais, realízase unha ollada histórica sobre o papel político e comunitario da muller na construción do tecido social, co ánimo de posicionar as súas voces no relato histórico colectivo. Finalmente, analízanse os procesos de construción de comunidade emerxentes nas novas xeracións e a resignificación das expresións artísticas dentro dos procesos de educación popular impulsados pola Fundación Cultural El Hormiguero, unha organización xuvenil nacida no corazón desta comunidade. [ENG] This work offers a historical and anthropological perspective on popular artistic expressions as meeting points for community building and local development in the district of El Manzanillo, Itagüí, Colombia. The analysis focuses on artistic manifestations that have emerged in this territory from the mid-20th century to the present, recognizing the essential role of rural cultural and artistic practices in the creation of a sense of “common-unity.” Rather than conceptualizing specific artistic disciplines or delving into definitions of community, the core interest lies in understanding how popular artistic expressions foster community development and social cohesion within a culture. Two main artistic practices are at the heart of this inquiry: música parrandera and muralism. To this end, the research employs a historical-anthropological methodology that first examines rural culture, traditional gatherings, and collective actions, then focuses on música parrandera as an oral tradition legacy that becomes song in community encounters, thus contributing to cultural transmission. The study also provides a historical view of the political and communal role of women in the construction of social fabric, seeking to amplify their voices within the collective historical narrative. Finally, it analyzes the community-building processes emerging among new generations and the re-signification of artistic expressions within the frameworks of popular education promoted by Fundación Cultural El Hormiguero, a youth organization born in the heart of this community.
  • Item type: Item ,
    Actitudes lingüísticas en Costa Rica acerca de las diferentes variedades
    (2025) Ruiz Araya, Jose Esteban; González Pereira, Miguel
    [SPA] Históricamente, Costa Rica ha sido un país receptor de personas migrantes. Debido a esto, este presenta una gran diversidad cultural y lingüística. En él se han llevado a cabo investigaciones acerca de las actitudes lingüísticas, sin embargo, muchas de ellas se enfocan en la variedad del Valle Central y de Guanacaste, dejando por fuera variedades de otros países latinoamericanos. Por lo anterior, este trabajo buscó analizar las actitudes que tienen hablantes del Valle Central hacia las variedades colombiana, nicaragüense y venezolana para plantear una propuesta de intervención lingüística. Para lograrlo, se realizó una revisión bibliográfica para contextualizar la situación de la diversidad cultural y lingüística del país y se aplicó un cuestionario a personas costarricenses de la variedad vallecentraleña. Con los resultados de ambos procesos se analizó y desarrolló una propuesta de intervención lingüística para educar en la diversidad. Se encontró que, a pesar de haber muchas valoraciones neutras hacia las variedades, hay una tendencia a tener actitudes negativas, especialmente hacia aspectos sociales y a la variedad nicaragüense. También se confirmó lo expuesto por estudios anteriores en cuanto a que la lealtad lingüística del vallecentraleño es alta y diferenciadora con respecto al habla de otros lugares. Además, hay algunas características identitarias del costarricense que fomentan a formación de actitudes negativas. Por último, debido a los resultados obtenidos, se propuso una intervención lingüística en forma de jornada para estudiantes de octavo año de educación secundaria para fomentar la convivencia multicultural y de la diversidad lingüística. [GLG] Costa Rica foi de sempre un país receptor de persoas migrantes. É por isto que presenta unha grande diversidade cultural e lingüística. Desenvolvéronse no país investigacións sobre as actitudes lingüísticas, mais moitas delas están focalizadas na variedade do Valle Central e de Guanacaste, deixando fóra variedades doutros países latinoamericanos. Por este motivo, este traballo buscou analizar as actitudes que teñen os falantes do Valle Central cara as variedades colombiana, nicaragüense e venezolana para formular unha proposta de intervención lingüística. Para logralo, realizouse unha revisión bibliográfica para contextualizar a situación da diversidade cultural e lingüística do país e aplicouse un cuestionario a persoas costarricenses da variedade vallecentraleña. Cos resultados dos dous procedementos analizouse e desenvolveuse unha proposta de intervención lingüística para educar na diversidade. Atopamos que, pese a haber moitas valoracións neutras cara ás variedades, hai unha tendencia a ter actitudes negativas, especialmente respecto de aspectos sociais e da variedade nicaragüense. Tamén se confirmou o exposto por estudios anteriores en canto a que a lealdade lingüística do vallecentraleño é alta e diferenciadora respecto da fala doutros lugares. Ademais, hai algunhas características identitarias do costarricense que fomentan a formación de actitudes negativas. Por último, por mor dos resultados obtidos, propúxose unha intervención lingüística en forma de xornada para estudantes de octavo curso de educación secundaria para fomentar a convivencia multicultural e da diversidade lingüística. [ENG] Throughout history, Costa Rica has been a host country for migrants. As a result, it presents significant cultural and linguistic diversity. Although research has been conducted on language attitudes in the country, much of it has been focused on the Central Valley and Guanacaste’s variety, overlooking varieties from other Latin-American countries. Given this context, this study aimed to analyze the attitudes held by Central Valley speakers have toward the Colombian, Nicaraguan, and Venezuelan varieties to propose a linguistic intervention. To achieve this, a literature review was conducted to contextualize the country’s cultural and linguistic diversity, and a questionnaire was administered to Costa Rican speakers of the Central Valley variety. Based on the results of both processes, a language intervention proposal was developed to promote education in linguistic diversity. Findings revealed that, although respondents expressed neutral evaluations to the varieties, there was a trend toward negative attitudes, particularly regarding social aspects and the Nicaraguan variety. Previous studies were confirmed in showing that Central Valley speakers demonstrate a high degree of linguistic loyalty and a strong sense of distinction from other speech communities. Moreover, certain identity-related traits of Costa Ricans were found to contribute to the development of negative attitudes. Finally, due to the findings, a language intervention in the form of a workshop was proposed for eight-grade secondary school students, with the goal of encouraging multicultural and linguistic diversity coexistence.
  • Item type: Item ,
    Regina Silveira: Estudio de obra e interacciones visuales en el espacio
    (2025) Ruíz Russo, José Joël; Cortés López, Miriam Elena
    [SPA] Este trabajo analiza la trayectoria de la artista Regina Silveira y demuestra cómo su “dibujo expandido” convierte la línea en dispositivo crítico capaz de desenmascarar las arquitecturas del poder, desde las dictaduras del Cono Sur hasta el cubo blanco museístico. Tras situarla en el conceptualismo latinoamericano, la crítica institucional y el feminismo performativo, se estudia su recepción en España a través de diferentes muestras, fundamentales ante la ausencia de una monografía completa. El estudio concluye con la propuesta de una I Bienal Internacional de Dibujo en Santiago de Compostela, estructurada en seis ejes temáticos y con una sala monográfica dedicada a la artista, reivindicando el dibujo como lenguaje autónomo, espacial y político. [GLG] Este traballo analiza a traxectoria da artista Regina Silveira e demostra como o seu “debuxo expandido” converte a liña nun dispositivo crítico capaz de descarnar as arquitecturas do poder, desde as ditaduras do Cono Sur ata o cubo branco museístico. Despois de situala no conceptualismo latinoamericano, na crítica institucional e no feminismo performativo, estúdase a súa recepción en España a través de diversas mostras, fundamentais ante a ausencia dunha monografía completa. O estudo conclúe coa proposta dunha I Bienal Internacional de Debuxo en Santiago de Compostela, estruturada en seis eixos temáticos e cunha sala monográfica dedicada á artista, reivindicando o debuxo como linguaxe autónoma, espacial e política. [ENG] This study analyses the career of Regina Silveira and shows how her “expanded drawing” turns the line into a critical device capable of exposing power structures, from Southern-Cone dictatorships to the museum white cube. After positioning her within Latin-American onceptualism, institutional critique and performative feminism, it examines her reception in Spain through several key exhibitions—an essential record in the absence of a comprehensive monograph. The study culminates in a proposal for a First International Drawing Biennial in Santiago de Compostela, organised around six thematic strands and featuring a monographic gallery devoted to the artist, thereby asserting drawing as an autonomous, spatial and political language.
  • Item type: Item ,
    La obligación del éxito: Desafíos de narrar la Argentina neoliberal
    (2025) David Pereiro, María Zoe; Rocha Álvarez, Delmiro
    [SPA] Desde diciembre de 2023, la Argentina está gobernada por la fuerza de ultraderecha La Libertad Avanza cuyo programa económico se enfoca en la reducción del gasto público y la reestructuración administrativa del Estado. En el plano ideológico, busca la dominación de la dimensión cultural de la sociedad a través de la llamada ‘batalla cultural’. Si bien este contexto afecta al campo cultural argentino en su totalidad, este trabajo particulariza la situación del teatro de la Ciudad de Buenos Aires. A su vez, aporta una definición teórica del teatro, ubica antecedentes históricos del teatro porteño y pretende ampliar el pensamiento respecto a la potencialidad de su resistencia política. [GLG] Desde decembro de 2023, a Arxentina está gobernada pola forza de ultradereita La Libertad Avanza, cuxo programa económico se centra na redución do gasto público e na reestruturación administrativa do Estado. No plano ideolóxico, busca a dominación da dimensión cultural da sociedade a través da chamada ‘batalla cultural’. Aínda que este contexto afecta ao campo cultural arxentino na súa totalidade, este traballo particulariza a situación do teatro da Cidade de Bos Aires. Ao mesmo tempo, achega unha definición teórica do teatro, sitúa antecedentes históricos do teatro porteño e pretende ampliar a reflexión sobre a potencialidade da súa resistencia política. [ENG] Since December 2023, Argentina has been governed by the far-right coalition La Libertad Avanza, whose economic program focuses on reducing public spending and restructuring the state's administration. Ideologically, it seeks to dominate the cultural dimension of society through the so-called ‘cultural battle’. While this context affects the Argentine cultural field as a whole, this work focuses on the situation of theater in the City of Buenos Aires. It also provides a theoretical definition of theater, establishes historical antecedents of Buenos Aires theater, and seeks to broaden thinking regarding the potential for its political resistance.
  • Item type: Item ,
    La representación simbólica de la cautiva en el siglo XIX: Una lectura crítica y su importancia en la construcción de la identidad argentina
    (2025) Abreu Basualdo, Marisol; Cortés López, Miriam Elena
    [GLG] Desde o século XIX, a figura da cativa ocupou un lugar central no imaxinario cultural arxentino, operando como símbolo dos conflitos fundacionais entre civilización e barbarie, e como axente de tensión nos discursos sobre nación, xénero e identidade. A súa representación, tanto na literatura como nas artes visuais, oscilou entre a victimización, a idealización romántica e a instrumentalización política, configurándoa como un corpo fronteirizo, erotizado e silenciado, moldeado polo relato patriarcal branco e letrado. Este traballo xorde da motivación por revisar criticamente esas narrativas hexemónicas, que aínda hoxe seguen facendo eco na construción da historia. A partir desta inquedanza, o obxectivo principal da investigación é analizar como a figura da cativa foi representada na literatura e na pintura arxentina do século XIX, e de que maneira estas representacións contribuíron a lexitimar proxectos de dominación cultural, territorial e de xénero. Así mesmo, proponse reescribir dita figura desde unha perspectiva feminista e decolonial, rescatando voces silenciadas e imaxinando novas formas de narrar a súa experiencia. A metodoloxía empregada combina un enfoque crítico-discursivo con análise iconográfico e literario, integrando ferramentas procedentes dos estudos de xénero, a teoría poscolonial e os estudos visuais. Analízanse textos de Echeverría, Hernández, Mansilla, así como obras de Blanes, Della Valle, Rugendas, Monvoisin e outros artistas da época. Como soporte teórico, tómanse achegas de autores como Segato, Rotker, Iglesia, entre outros. A investigación culmina nunha proposta expositiva que, a través de instalacións, proxeccións e outros dispositivos participativos, propón unha relectura crítica do mito da cativa, articulando elementos da arte contemporánea con arquivos históricos e ficcións restitutivas. A mostra busca visibilizar as tensións entre representación e poder, dando espazo ás voces que foron excluídas do relato oficial. O traballo estrutúrase en dúas partes. A primeira desenvolve o marco teórico e histórico do tema, abordando o tratamento da cativa na arte e na literatura do século XIX. A segunda parte describe o deseño curatorial do proxecto expositivo, detallando a súa fundamentación estética, política e simbólica. Deste xeito, articúlase a investigación e a práctica artística, propoñendo unha intervención crítica sobre a memoria cultural desde a intersección entre arte, historia e xénero. [ENG] Since the nineteenth century, the figure of the captive woman has held a central place in the Argentine cultural imaginary, serving as a symbol of the foundational conflicts between civilization and barbarism and as a point of tension in discourses on nation, gender, and identity. Her representation, both in literature and the visual arts, has oscillated between victimization, romantic idealization, and political instrumentalization, configuring her as a liminal, eroticized, and silenced body, shaped by the patriarchal, white, and literate narrative. This work arises from the motivation to critically revisit these hegemonic narratives, which still resonate in the construction of history today. From this concern, the main objective of the research is to analyze how the figure of the captive woman has been represented in nineteenth-century Argentine literature and painting, and how these representations have contributed to legitimizing projects of cultural, territorial, and gender domination. Furthermore, it proposes to rewrite this figure from a feminist and decolonial perspective, recovering silenced voices and imagining new ways of narrating her experience. The methodology combines a critical-discursive approach with iconographic and literary analysis, integrating tools from gender studies, postcolonial theory, and visual studies. Texts by Echeverría, Hernández, and Mansilla are analyzed, as well as works by Blanes, Della Valle, Rugendas, Monvoisin, and other artists of the period. Theoretical support is drawn from authors such as Segato, Rotker, Iglesia, among others. The research culminates in an exhibition proposal that, through installations, projections, and other participatory devices, seeks to offer a critical rereading of the myth of the captive woman, articulating elements of contemporary art with historical archives and restitutive fictions. The exhibition aims to make visible the tensions between representation and power, giving space to voices excluded from the official narrative. The work is structured in two parts. The first develops the theoretical and historical framework of the topic, addressing the treatment of the captive woman in nineteenth-century art and literature. The second part describes the curatorial design of the exhibition project, detailing its aesthetic, political, and symbolic foundations. In this way, research and artistic practice are brought together, proposing a critical intervention on cultural memory at the intersection of art, history, and gender. [SPA] Desde el siglo XIX, la figura de la cautiva ha ocupado un lugar central en el imaginario cultural argentino, operando como símbolo de los conflictos fundacionales entre civilización y barbarie, y como agente de tensión en los discursos sobre nación, género e identidad. Su representación, tanto en la literatura como en las artes visuales, ha oscilado entre la victimización, la idealización romántica y la instrumentalización política, configurándola como un cuerpo fronterizo, erotizado y silenciado, moldeado por el relato patriarcal blanco y letrado. Este trabajo surge de la motivación por revisar críticamente esas narrativas hegemónicas, que aún hoy siguen haciendo eco en la construcción de la historia. A partir de esta inquietud, el objetivo principal de la investigación es analizar cómo la figura de la cautiva ha sido representada en la literatura y en la pintura argentina del siglo XIX, y de qué manera estas representaciones han contribuido a legitimar proyectos de dominación cultural, territorial y de género. Asimismo, se propone reescribir dicha figura desde una perspectiva feminista y decolonial, rescatando voces silenciadas e imaginando nuevas formas de narrar su experiencia. La metodología empleada combina un enfoque crítico-discursivo con análisis iconográfico y literario, integrando herramientas provenientes de los estudios de género, la teoría poscolonial y los estudios visuales. Se analizan textos de Echeverría, Hernández, Mansilla, así como obras de Blanes, Della Valle, Rugendas, Monvoisin y otros artistas de la época. Como soporte teórico, se toman aportes de autores como Segato, Rotker, Iglesia, entre otros. La investigación culmina en una propuesta expositiva que a través de instalaciones, proyecciones y otros dispositivos participativos, se propondrá una relectura crítica del mito de la cautiva, articulando elementos del arte contemporáneo con archivos históricos y ficciones restitutivas. La muestra busca visibilizar las tensiones entre representación y poder, dando espacio a las voces que fueron excluidas del relato oficial. El trabajo se estructura en dos partes. La primera desarrolla el marco teórico e histórico del tema, abordando el tratamiento de la cautiva en el arte y la literatura del siglo XIX. La segunda parte describe el diseño curatorial del proyecto expositivo, detallando su fundamentación estética, política y simbólica. De este modo, se articula la investigación y práctica artística, proponiendo una intervención crítica sobre la memoria cultural desde el cruce entre arte, historia y género.
  • Item type: Item ,
    Proxectos de transformación ecosocial con perspectiva interseccional nos ámbitos rural e urbano de Galicia
    (2024) Robleda Simón, Paula; Gusman, Inês
    [GLG] Ante un mundo consumido polos ritmos frenéticos do capitalismo e as súas desoladoras consecuencias, tanto nas dinámicas sociais como na esfera ecolóxica, nesta investigación visibilízanse as cooperativas de traballo asociado e/ou sen ánimo de lucro como forma empresarial alternativa que pode acompañar a transición ecosocial a un futuro máis xusto, horizontal e conectado coa nosa ecodependencia e interdependencia. A través dunha metodoloxía cualitativa, con especial atención á perspectiva ecofeminista e interseccional, realizáronse seis entrevistas ás seguintes cooperativas galegas da Economía social e solidaria, enfocadas na transformación social e a visión ecosocial: Outonía, Rexenerando, Alalá, Arabías, Feitoría Verde e 7H Cooperativa Cultural. Enfocándonos na identificación das súas estratexias e impactos nas comunidades e territorios de incidencia mediante unha praxe alonxada do sistema hexemónico, visibilizamos referentes como inspiración para un cambio posible. [SPA] Ante un mundo consumido por los ritmos frenéticos del capitalismo y sus desoladoras consecuencias, tanto en las dinámicas sociales como en la esfera ecológica, en esta investigación se visibilizan las cooperativas de trabajo asociado y/o sin ánimo de lucro como forma empresarial alternativa que puede acompañar la transición ecosocial a un futuro más justo, horizontal y conectado con nuestra ecodependencia e interdependencia. A través de una metodología cualitativa, con especial atención a la perspectiva ecofeminista e interseccional, se realizaron seis entrevistas a las siguientes cooperativas gallegas de Economía social y solidaria, enfocadas en la transformación social y la visión ecosocial: Outonía, Rexenerando, Alalá, Arabías, Feitoría Verde e 7H Cooperativa Cultural. Enfocándonos en la identificación de sus estrategias e impactos en las comunidades y territorios de incidencia, mediante una praxis alejada del sistema hegemónico, visibilizamos referentes como inspiración para un cambio posible. [ENG] In a world consumed by the frenetic pace of capitalism and its devastating consequences, both in social dynamics and in the ecological sphere, this research highlights worker cooperatives and/or non-profit cooperatives as an alternative business model that can accompany the eco-social transition to a more just, horizontal future that is connected to our eco-dependence and interdependence. Using a qualitative methodology, with a special focus on the ecofeminist and intersectional perspective, six interviews were conducted with the following Galician social and solidarity economy cooperatives, focused on social transformation and the eco-social vision: Outonía, Rexenerando, Alalá, Arabías, Feitoría Verde and 7H Cooperativa Cultural. By focusing on identifying their strategies and impacts on the communities and territories they affect, through a praxis far removed from the hegemonic system, we highlight references as inspiration for possible change.
  • Item type: Item ,
    La estilización de la danza tradicional como reflejo de la Identidad cultural: Ballet Gallego Rey de Viana
    (2025) Gil Martínez, María
    [SPA] El Ballet Gallego Rey de Viana ha sido un ejemplo singular de estilización y dignificación de la danza tradicional gallega y una muestra de expresión y universalización de la identidad cultural por medio del lenguaje coreográfico. A través de este trabajo se analiza su estilo particular, que integra elementos del folclore y de la danza académica, su evolución a lo largo de más de un lustro, su cuidada puesta en escena y su repercusión en el panorama actual de la danza en Galicia. De este análisis parte la propuesta expositiva que vertebra la temática de este TFM en la que se recogen, organizadas por temáticas, imágenes, fragmentos de piezas coreográficas, vestuario, atrezo y la recreación escénica del repertorio. De este modo se pone de relieve tanto su valor estético basado en la reinterpretación de la danza tradicional como su papel de transmisor del patrimonio cultural inmaterial. [GLG] O Ballet Galego Rey de Viana foi un exemplo único da estilización e dignificación da danza tradicional galega e unha mostra da expresión e universalización da identidade cultural a través da linguaxe coreográfica. Este traballo analiza o seu estilo distintivo, que integra elementos do folclore e da danza académica, a súa evolución ao longo de máis de cincuenta anos, a súa meticulosa posta en escea e o seu impacto no panorama actual da danza en Galicia. Esta análise é a base da proposta expositiva que sustenta o tema deste TFM na que se recollen, organizados por temas, imaxes, fragmentos de pezas coreográficas, vestiario, atrezo e a recreación escénica do repertorio. De este xeito ponse de relevo tanto o seu valor estético baseado na reinterpretación da danza tradicional como o seu papel como transmisor do patrimonio cultural inmaterial. [ENG] The Rey de Viana Galician Ballet has been a unique example of the stylization and dignification of traditional Galician dance and a showcase of the expression and universalization of cultural identity through choreographic language. This work analyzes its distinctive style, which integrates elements of folklore and academic dance, its evolution over more than fifty years, its meticulous staging, and its impact on the current dance scene in Galicia. This analysis is the base of the exhibition proposal that holds the theme of this Master's Thesis. It includes, organized by theme, images, fragments of choreographic pieces, costumes, props, and repertoire representation. In this way it is made clear its aesthetic value based on the reinterpretation of traditional dance and its role as a transmitter of intangible cultural heritage.
  • Item type: Item ,
    A transformación e cohesión social da música. Proxecto Banda-Escola de Música
    (2025) Fernández Arias, Xosé; Cortés López, Miriam Elena; Alonso Pérez, Silvia
    [SPA] Este trabajo de fin de máster analiza el papel transformador y cohesionador de la música en el contexto sociocultural gallego, a través del desarrollo de un proyecto de formación de una Banda-Escuela de Música. La investigación se centra en la capacidad de la música, en concreto de las bandas y escuelas de música, para fomentar la participación ciudadana, fortalecer la identidad local y promover dinámicas de integración intergeneracional, sociales y educativas para la juventud. La primera parte del trabajo ofrece una contextualización histórica de la banda como formación y de la educación musical. A continuación, se analiza el caso específico del municipio de Palas de Rei (Lugo), tomando como ejemplo su tradición musical y su tejido asociativo. Finalmente, se presenta una propuesta organizativa, pedagógica y social que integra la escuela de música, la banda y al pueblo, entendiéndola como un proyecto educativo y comunitario comprometido con la continuidad generacional, el aprendizaje colaborativo y el desarrollo cultural sostenible. [GLG] : Este traballo de fin de máster analiza o papel transformador e cohesionador da música no contexto sociocultural galego, a través do desenvolvemento dun proxecto de formación dunha Banda-Escola de Música. A investigación céntrase na capacidade da música, concretamente das bandas e escolas de música, para fomentar a participación cidadá, fortalecer a identidade local e impulsar dinámicas de integración interxeracional, sociais e educativas para a mocidade. A primeira parte do traballo ofrece unha contextualización histórica da banda como formación musical e da educación musical. A continuación, analízase o caso concreto do concello de Palas de Rei (Lugo), tomando como exemplo a súa tradición musical e o seu tecido asociativo. Finalmente, preséntase unha proposta organizativa, pedagóxica e social que integra a escola de música, banda e pobo, entendéndoa como un proxecto educativo e comunitario que aposta pola continuidade xeracional, a aprendizaxe colaborativa e o desenvolvemento cultural sostible. [ENG] This master's thesis analyzes the transformative and cohesive role of music in the Galician sociocultural context through the development of a project for the formation of a Band-Music School. The research focuses on the capacity of music, specifically of bands and music schools, to foster civic participation, strengthen local identity, and promote intergenerational, social, and educational integration dynamics for youth. The first part of the project provides a historical contextualization of the band as a group and of musical education. The specific case of the municipality of Palas de Rei (Lugo) is then analyzed, taking its musical tradition and associative network as examples. Finally, an organizational, pedagogical, and social proposal is presented that integrates the music school, the band and the village, understanding it as an educational and community project committed to generational continuity, collaborative learning, and sustainable cultural development.
  • Item type: Item ,
    22 anos da asociación teatral Pinchacarneiros, xestores dunha loita pola cohesión sociocultural das persoas con discapacidade
    (2025) Cubides Martínez, Stephanie; Fernández Herrero, Beatriz
    [SPA] Este trabajo de investigación se centra en analizar los procesos de gestión cultural desarrollados a lo largo de 22 años de trayectoria por la asociación teatral Pinchacarneiros conformada por personas con discapacidad, con el objetivo de observar si esta gestión ha contribuido a la cohesión sociocultural de las personas con discapacidad en la ciudad de Lugo. Para desarrollar este análisis se recurrió a una metodología de orden cualitativo, basada en el modelo de evaluación e identificación de impacto en proyectos culturales aplicados propuesto por Álvaro Fierro (2020) empleando una serie de entrevistas estructuradas a los y las integrantes de la asociación, a la comunidad en general de Lugo, agentes institucionales de la cultura y por último fundadores y representantes de Pinchacarneiros. Tras transversalizar los datos obtenidos bajo tres indicadores de análisis sociocultural: integración social, redes comunitarias y participación institucional, se observa que, aunque la trayectoria de la asociación es muy amplia y así mismo lo ha sido su participación en la cultura, son muchas las estrategias que se están dejando de lado en la gestión para lograr la visibilización, cohesión sociocultural y profesionalización del grupo. De tal manera se establecen una serie de conclusiones que reconocen los aportes que la asociación ha hecho a nivel sociocultural en la ciudad e invitan a continuar el desarrollo de esta investigación a través de modelos de gestión y prácticas culturales aplicadas a agrupaciones conformadas por personas con discapacidad. [GLG] Este traballo de investigación céntrase en analizar os procesos de xestión cultural desenvolvidos ao longo de 22 anos de traxectoria pola asociación teatral Pinchacarneiros, conformada por persoas con discapacidade, co obxectivo de observar se a xestión contribuíu á cohesión sociocultural das persoas con discapacidade na cidade de Lugo. Para desenvolver esta análise empregouse unha metodoloxía de orde cualitativa, baseada no modelo de avaliación e identificación de impacto en proxectos culturais aplicados, proposto por Álvaro Fierro (2020) empregando unha serie de entrevistas estruturadas ás e aos integrantes da asociación, á comunidade en xeral de Lugo, axentes institucionais da cultura e por último fundadores e representantes de Pinchacarneiros. Tras cruzar os datos obtidos baixo tres indicadores de análise sociocultural: integración social, redes comunitarias e participación institucional, obsérvase que, aínda que a traxectoria da asociación é moi ampla e así mesmo a súa participación na cultura, son moitas as estratexias que se están deixando de lado na xestión para lograr a visibilidade, a cohesión sociocultural e a profesionalización do grupo. De tal xeito establécense unha serie de conclusións que recoñecen os aportes que a asociación ten feito no eido sociocultural da cidade, e invitan a continuar o desenvolvemento desta investigación a través de modelos de xestión e prácticas culturais aplicadas a agrupacións conformadas por persoas con discapacidade. [ENG] This research paper focuses on analyzing the cultural management processes developed over 22 years of activity by the theater association Pinchacarneiros, composed of individuals with disabilities. The objective is to observe whether this management has contributed to the sociocultural cohesion of people with disabilities in the city of Lugo. To conduct this analysis, a qualitative methodology was employed, based on the model for evaluating and identifying the impact of cultural projects proposed by Álvaro Fierro (2020). This involved a series of structured interviews with members of the association, the general community of Lugo, institutional cultural agents, as well as founders and representatives of Pinchacarneiros. After cross-analyzing the data obtained using three sociocultural indicators: social integration, community networks, and institutional participation it was observed that, despite the association's extensive history and significant cultural involvement, many strategies are being overlooked in management efforts aimed at achieving visibility, sociocultural cohesion, and professionalization of the group. Consequently, a series of conclusions are drawn that acknowledge the association's contributions at the sociocultural level within the city and encourage the continued development of this research through management models and cultural practices applied to groups composed of individuals with disabilities.
  • Item type: Item ,
    Da outra ourela á chaira: memorias das mulleres da colonización
    (2023-02-16) Villanueva García, Zaida; Cabana Iglesia, Ana
    [GAL] Este traballo parte da recuperación das memorias das mulleres que saíron do concello de Negueira de Muñiz e se instalaron en Veiga de Pumar no marco do programa do Instituto Nacional de Colonización.Este programa foi impulsado polo réxime franquista nas décadas de 1950 a 1960 e buscaba fomentar os asentamentos de colonos para favorecer a concentración parcelaria co obxectivo de superar o modelo agrícola e gandeiro do minifundismo e autoconsumo. Pola súa parte, a historia del concello de Negueira de Muñiz está marcada pola construción do encoro de Grandas de Salime no río Navia a mediados da década de 1950, que deixó o municipio dividido. Isto e máis o feito de que parte das terras incluso casas quedaron somerxidas, levou a gran parte da poboación do municipio que ficou máis illada, a coñecida como outra ourela, a trasladarse á A Terra Chá no marco deste programa de colonización. Foi este un traslado complexo, non só pola calidade das terras arrendadas ou as condicións climáticas moi diferentes do lugar de orixe, senón tamén polas reticencias da xente da contorna cara unha nova veciñanza vista como "outro" diferente. Neste contexto, a recuperación das historias de vida das protagonistas que viviron ese traslado serviu de substrato sobre o que situar unha proposta de acción cultural que busca, dunha banda, entender as súas experiencias e o contexto no que se produciron e doutra, favorecer a creación de comunidade a partir da que posiblemente sexa a visión desa realidade máis ignorada: a das mulleres. En definitiva, o proxecto pretende recoñecer e dar visibilidade a esas voces non escoitadas para que sexan elas as que lideren unha acción cultural orientada a recuperar, protexer e difundir o patrimonio cultural material e inmaterial da súa comunidade.
  • Item type: Item ,
    La escritura rota: la identidad en el exilio político a través de la poesía en Juan Gelman e Isaac Díaz Pardo
    (2023-09-14) Vinokur Ferreyro, Giselle; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Humanidades; Blanco García, Carmen
    [ESP] Tomando como punto de partida el problema de la identidad, propongo un diálogo comparativo entre la producción poética de dos autores: Juan Gelman e Isaac Díaz Pardo. Se tratará de un estudio que tomará como eje o punto de partida el hecho de que ambos escriben en un contexto de producción similar: las dictaduras y el exilio por motivos políticos. Además, considero que un segundo eje que los atraviesa es la cuestión del lenguaje, entendiendo a este como parte de la identidad. Isaac Díaz Pardo era multifacético y aún desde fuera ha realizado múltiples proyectos para evitar que se perdiese la cultura gallega censurada en esa época. Cuando escribía, aunque estuviera exiliado en Buenos Aires, elegía también hacerlo en gallego. Por su parte, Juan Gelman lo hacía en el castellano rioplatense, que es en sí mismo un lenguaje repleto de coloquialismos, de palabras marcadas por las múltiples migraciones que arribaron a la ciudad de Buenos Aires. En él, elementos comunes de la poesía social como la vida en el barrio, el tango o la condición obrera están siempre presentes, pero también la memoria y el amor como un acto político. Gelman, además era un explorador de las palabras y su musicalidad. Con estos ejes como punto de partida, surgirán los interrogantes, ¿qué sucede cuando irse no es una elección, sino un acto de supervivencia? ¿Cómo expresan esa nueva identidad en la escritura? Y, además, ¿qué sucede con su relación con la cultura de origen? ¿Cómo expresan su desarraigo?
  • Item type: Item ,
    A Noite das Ánimas: proyecto de recuperación de tradiciones gallegas en torno al culto a los muertos
    (2023-09-12) Piñeiro Estévez, Lucía Isabel; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Humanidades; Silva Domínguez, Carme
    [ESP] Este Trabajo de Fin de Máster estará enfocado en la propuesta de un evento cultural titulado A Noite das Ánimas. El mismo tendrá por objetivo la recuperación, conservación y divulgación de las costumbres gallegas en torno al tiempo de Defuntos, el culto a los antepasados y la muerte, abarcando tanto su herencia de los pueblos celtas como las prácticas más locales. Adoptando como impronta la importancia de mantener vivas las tradiciones, transmitirlas y hacerlas accesibles a todas las edades, A Noite das Ánimas convocará diferentes actividades, tales como desfiles de trajes tradicionales, obradoiros, cuentacuentos y caracterizaciones, comidas típicas (tales como la degustación de castañas de Magosto), visitas guiadas por el cementerio, ofrendas a los ancestros, concursos, música y baile, entre otras. Al mismo tiempo, se buscará revalorizar aquella conexión con la naturaleza, tan importante en tiempos pasados, que inspiró y brindó un contexto más profundo a la celebración. Por último, entendiéndose el carácter divulgativo del proyecto, además del lúdico y social, y con el fin de acercar a la población al origen y al por qué de sus tradiciones y cultura, el evento propondrá la realización de conferencias, obradoiros y talleres previos al 31 de octubre y 1 de noviembre, los días en los que se celebra desde sus inicios.
  • Item type: Item ,
    Proposta de intervención en Artes Vivas para o Arde Lucus
    (2023-07-13) Navia Fernández, Aarón; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Humanidades; Freire Paz, Elena
    [GAL] A idea básica será investigar sobre as posibilidades de actuación ao redor das artes vivas para achegarse á posible elaboración de distintas ferramentas vinculadas ao tratamento da cultura que permitan incorporar novas propostas de actuación na programación do Arde Lucus. Resulta evidente que a creación do Arde Lucus, a principios do século XXI dentro das festas de recreación histórica, ten suposto un pulo de primeira orde para a cidade de Lugo e na súa, curta pero xa dilatada, traxectoria a cantidade de actividades lúdicas ten ido consolidándose. Sen embargo, consideramos que resultaría de interese incrementar esta oferta co deseño de actividades vinculadas as artes clásicas e, máis en concreto, co mundo do teatro. Neste sentido entendemos que, un tratamento integral da cultura pode chegar a supoñer un terreo óptimo para conxugar as ferramentas propias das artes vivas en sentido clásico (a representación escénica), o tratamento das propostas culturais na actualidade (no Arde Lucus) e a apertura dun nicho laboral vinculado coa xestión no que se aproveiten os coñecementos humanísticos que proporciona o máster en Servizos Culturais coa propia interacción social. Neste sentido, a nosa proposta retomaría o sentir reflexivo, crítico e vivido do teatro grego e incorporaría engadidos de máximo interese para a concreción precisa dunha proposta de xestión cultural acaída aos obxectivos da liña profesional na que se enmarca este TFM.
  • Item type: Item ,
    DiverXidade
    (2023-02-15) Maseda Prado, Andrea; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Humanidades; Silva Domínguez, Carme
    [GAL] Os centros educativos constitúen un espazo especialmente vulnerable, pois é aquí onde a mocidade convive gran parte do día e aprende consciente e inconscientemente de forma constante. DiverXidade é unha exposición itinerante coa que normalizar e visibilizar a diversidade de xénero e sexo-afectiva entre a xente moza, abrindo así a porta a novas identidades máis flexibles e libres dos prexuízos e estereotipos que fertilizan o terreo da desigualdade e a violencia. A través de sete intervencións artístico culturais este proxecto sociocultural pretende ser unha ferramenta de aprendizaxe emocional coa que fomentar a empatía e o respecto entre a mocidade, invitar a reflexión e deconstrución daquelas crenzas que sustentan o heteropatriarcado e perpetúan condutas discriminatorias e promover a creación conxunta dun espazo seguro no que ser e sentirse en liberdade. DiverXidade nace para contribuir á construción común dun futuro inclusivo y tolerante no que a sociedade vexa a diversidade como valor e riqueza colectiva e onde calquera persoa poida desenvolver todo o seu potencial sen etiquetas que castren as súas emocións, pensamentos e sensibilidades.
  • Item type: Item ,
    La embajada radiofónica o la Biblioteca Panamericana del sonido, el sueño de Bonifacio Fernández Aldana
    (2023-12-07) López de Cea, Ana Valentina; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Humanidades; Díaz Geada, Alba
    [ESP] Este Trabajo Fin de Máster, de orientación profesional, está basado en la consulta e investigación de fuentes primarias y bibliográficas. Se trata de un proyecto de documental sonoro. Objetivos principales del mismo serán: contar una historia manteniendo el interés de quien escucha, e invitar a la reflexión sobre, por un lado, la importancia del sonido como agente de memoria y, por otro, los proyectos culturales como productos determinados por un contexto y una colectividad. El documental sonoro “El sueño de Bonifacio”, contará la historia de Bonifacio Fernández Aldana (1904, España – 1964, México), quien soñó a principios de los años 40, resguardar las voces de destacadas personalidades para el futuro. Llegó a realizar decenas de grabaciones que hoy están extraviadas; sin embargo, a través de los rastros de la vida de este hombre y de su quehacer cultural nos asomaremos a conocer aquello que ideó.
  • Item type: Item ,
    INTRA - MURUS: un Museo da Romanización no contexto europeo
    (2023-07-13) Gómez Rodríguez, María Anjhara; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Humanidades; Freire Paz, Elena
    [GAL] A cidade de Lugo é un extenso xacemento arqueolóxico que se estende máis aló do perímetro amurallado. Unha circunstancia apreciable coa simple vista da arquitectura monumental da muralla romana, a ponte ou as termas e que tamén se pon de manifesto cada vez que se levan a cabo obras que afectan ao solo urbano e que na actualidade conviven coa contemporaneidade do século XXI. Este traballo trata de ser unha observación reflexiva sobre esa convivencia dos poboadores actuais de Lucus Augusti co legado dos seus antepasados. Nesta reflexión tratarase de pescudar a identificación do pobo coas civilizacións que o precederon, así como os avatares aos que estes bens patrimoniais se enfrontan na actualidade para chegar a ser coñecidos pola sociedade. Todo isto tratando a situación expositiva sobre o pasado romano na cidade, afondando na necesidade do establecemento dun Museo da Romanización que tamén actúe como centro de interpretación da romanidade en Lugo e como centro de expresión cultural local, o que supón un elemento diferenciador da poboación. Tamén resulta pertinente poñer o foco no lugar designado para acollelo, o cuartel de San Fernando, tanto pola súa historia como pola súa localización intramuros.
  • Item type: Item ,
    ¿Cuántas versiones de Julieta conocemos? Cuerpos en escena y reproducción de estereotipos de género en el teatro
    (2024-07-12) Sansón Collazo, Camila; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Humanidades; Basanta Llanes, Noemi
    [ESP] El cuerpo como parte constitutiva del engranaje de elementos que constituyen la puesta en escena es esencial en el hecho teatral, por ese motivo, las condiciones físicas se vuelven elementos determinantes. Entendemos que existe una tendencia a la elección de actrices que puedan interpretar cualquier tipo de rol, para esto, pareciera ser necesario que sus cuerpos no se aparten de la norma hegemónica. En ese sentido, el cuerpo es concebido como una tabula rasa sobre la que se puedan escribir sentidos, anulando así la posibilidad de que la diversidad corporal pueda ser también portadora de sentidos y punto de partida para la creación. En este trabajo se propone analizar cuánto sigue influyendo la hegemonía de los cuerpos en la representación de roles femeninos dentro de la producción escénica montevideana contemporánea. Se pretende así, generar insumos para repensar las artes escénicas desde las nuevas perspectivas de identidad de género.
  • Item type: Item ,
    Comparativa de técnicas de escaneado 3D de objetos patrimoniales: fotogrametría vs escáner láser 3D
    (2024-07-16) Nieto Rojas, Mónica Fernanda; Universidade de Santiago de Compostela. Facultade de Humanidades; Ortiz Sanz, Juan
    [ESP] Este estudio analiza y compara las técnicas de fotogrametría y escaneo láser 3D en el modelado 3D de objetos patrimoniales escultóricos, evaluando su facilidad de uso, eficiencia, calidad de los modelos generados y limitaciones. Se lleva a cabo el contraste mediante el modelado 3D, con ambas técnicas, del Ara de la Domus do Mitreo en Lugo (España). Los resultados demuestran que ambas técnicas son precisas y fiables, con la fotogrametría destacándose por su accesibilidad y flexibilidad en costos, y el escaneo láser por su alta precisión e inmediatez. Además, se contribuye al estudio de la viabilidad de utilización de estas técnicas en las actividades cotidianas de museos y otras instituciones culturales aun teniendo en cuenta que en dichas instituciones no nos encontremos con personal especializado en la digitalización o diseño gráfico; proporcionando a los gestores culturales información útil para tomar decisiones informadas sobre la implementación de estas tecnologías, mejorando la preservación y difusión del patrimonio cultural de manera sostenible y efectiva.