Instituto de Investigacións Lingüísticas e Literarias (iLTIUS)
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/10347/42873
A creación do iLTIUS busca impulsar as distinguidas carreiras profesionais de membros do persoal docente e investigador que expresaron o seu interese en incorporarse ao Instituto. Estes profesionais constitúen un grupo de especialistas en investigación básica e aplicada en lingua e literatura, con experiencia probada no estudo de diferentes linguas e tradicións literarias e culturais, tanto antigas como modernas, e na transferencia de coñecemento á sociedade. Posúen a capacidade de crear un ambiente dinámico e flexible, así como unha excelente disposición e aptitude para conectar con outras disciplinas e centros de investigación.
Browse
Recent Submissions
Now showing 1 - 14 of 14
Item type: Item , Superlative Objoid Constructions in British and American English(Wiley, 2026-04-19) Bouso, Tamara; Hundt, Marianne; Universidade de Santiago de Compostela. Departamento de Filoloxía Inglesa e Alemá; Universidade de Santiago de Compostela. Instituto de Investigacións Lingüísticas e Literarias (iLTIUS)This paper investigates regional variation in Superlative Objoid constructions (SOCs) and their prepositional variant (at-SOCs). SOCs combine a possessive pronoun with a superlative adjective. These function as manner-degree modifiers in a context where the possessive is in postverbal position and correlative with the subject, as in they tried their hardest (‘they tried very hard’). This study adds to previous research by focussing on the productivity and schematicity of SOCs in British and American English (AmE) but also by including analytic superlatives in the objoid slot. A total of 2753 instances from the British National Corpus and the Corpus of Contemporary American English are annotated for linguistic and contextual predictor variables. Collostructional and multifactorial analyses reveal that while both varieties share core verbs (do, try, feel, look), the British data display greater verbal diversity and higher use of at-SOCs, particularly with stative verbs and analytic superlatives (e.g., at your most confident). AmE, by contrast, favours dynamic verbs and more idiomatic bare SOCs (do your utmost, try your damnedest). Overall, our results suggest differing degrees of productivity and constructional entrenchment, with British English showing broader extension of the SOC pattern.Item type: Item , La mántica como factor de cohesión en las Dionisiacas de Nono: los mitos tebanos(Universidad de Sevilla, 2002-01-01) Ruiz Pérez, Ángel; Universidade de Santiago de Compostela. Departamento de Filoloxía Clásica, Francesa e Italiana; Universidade de Santiago de Compostela. Instituto de Investigacións Lingüísticas e Literarias (iLTIUS)El autor ofrece un estudio de las referencias mánticas al linaje tebano en las Dionisíacas de Nono de Panópolis y sus implicaciones en la tradición literaria mántica y en los problemas de unidad del poemaItem type: Item , Una cita de Sófocles en Los Nombres de Cristo de Fray Luis de León(Universidad Complutense de Madrid, 2001-01-01) Ruiz Pérez, Ángel; Universidade de Santiago de Compostela. Departamento de Filoloxía Clásica, Francesa e Italiana; Universidade de Santiago de Compostela. Instituto de Investigacións Lingüísticas e Literarias (iLTIUS)En "Los nombres de Cristo" se encuentra una cita de un verso de Sófocles hasta ahora no identificada; en este trabajo precisaremos su origen, lo que nos servirá, creemos, para aportar luz sobre las fuentes clásicas de las que se sirvió fray Luis y que contribuyeron a modelar su pemsamiento filosófico y teológicoItem type: Item , A corpus-based study of examples and example markers in the speech and writing of Spanish EFL students(Universitat Politècnica de València, PoliPapers, 2025-07-25) Rodríguez Abruñeiras, Paula; Universidade de Santiago de Compostela. Departamento de Didácticas Aplicadas; Universidade de Santiago de Compostela. Instituto de Investigacións Lingüísticas e Literarias (iLTIUS)The use of examples is a crucial aspect of human communication. However, they have attracted relatively little attention in the literature. With the aim of filling this gap, the current paper explores the use of examples and example markers (EMs) by Spanish EFL students, drawing on data from the Santiago University Learner of English Corpus (SULEC). The analysis considers both semi-fixed formulas and fully grammaticalized EMs. Results indicate a limited use of these expressions, with learners predominantly relying on fully grammaticalized EMs. The use of grammaticalized EMs reveals notable patterns, with the most common forms found in the corpus – for example and like – being prevalent across proficiency levels, although advanced learners exhibit a wider set of such markers. Moreover, women EFL learners seem to use EMs more frequently than men. The analysis also uncovers disparities between written and spoken language, with a greater presence of EMs in the written medium. Further investigation into the types of sequences in which the EMs for example and for instance appear reveals distinct patterns: argumentation predominates in written texts, while selection is more common in spoken discourseItem type: Item , “Me likey!" A new (old) argument structure or a semi-fixed expression with the verb like?(Universidad Complutense de Madrid, 2022-03-31) Rodríguez Abruñeiras, Paula; Universidade de Santiago de Compostela. Departamento de Didácticas Aplicadas; Universidade de Santiago de Compostela. Instituto de Investigacións Lingüísticas e Literarias (iLTIUS)This paper explores the current use of the verb like in sequences such as “me likey”. This new use is practically limited to modern variant spellings (likey, likee, like-y and likie) and resembles the original (and now obsolete) impersonal structure of the verb in which the experiencer was encoded in the objective case and the verb was used invariably, among other aspects. However, rather than the re-emergence of an impersonal construction, the sequence “me likey” seems to be the result of a situation of language contact and it is in line with the informalisation of English as seen, for example, in the increasing tendency for objective pronouns to be used in subject position in a variety of constructions. In light of the evidence from the Corpus of Contemporary American English and the TV Corpus, we can conclude that the sequence is used in highly informal registers, and that it tends to appear in rather formulaic expressions, especially in two-word sequencesItem type: Item , La metáfora en las designaciones de la lluvia(Universidad de Murcia, 1991) Fidalgo Francisco, Elvira; Universidade de Santiago de Compostela. Departamento de Filoloxía Galega; Universidade de Santiago de Compostela. Instituto de Investigacións Lingüísticas e Literarias (iLTIUS)Las múltiples denominaciones de la lluvia en el lenguaje popular ofrecen un ejemplo representativo de cómo algunos conceptos se resignifican al designar realidades diferentes. El presente trabajo aborda la evolución de las acepciones de este fenómeno meteorológico en el espacio de la romania. Se observa como la “traslación” o desplazamiento del significado en las denominaciones alternativas se produce frecuentemente a través de la metáfora, con el objetivo de aportar expresividad o dar cierta carga emocional. En ocasiones, los nuevos significados que se generan quedan tan arraigados en la memoria colectiva que se distancian de su uso originalItem type: Item , La expresión del “joi” en la escuela trovadoresca gallegoportuguesa(Universidad de Extremadura, 2016-12-15) Fidalgo Francisco, Elvira; Universidade de Santiago de Compostela. Departamento de Filoloxía Galega; Universidade de Santiago de Compostela. Instituto de Investigacións Lingüísticas e Literarias (iLTIUS)Si la poesía trovadoresca occitana viene definida por el joi como manifestación de un amor correspondido o, al menos, esperanzado, la poesía de los trovadores gallegoportugueses viene, al contrario, caracterizada por la expresión del dolor de saber que nunca serán amados y que en el plano léxico se define con el término coita. No obstante, hacia el último cuarto del s. xiii, algunos trovadores rompen con esta característica esencial a la cantiga de amor y en algunas composiciones expresan su alegría obtenida por diversas razones: amor esperanzado, amor correspondido o la simple posibilidad de ver a la amada. En este trabajo se analizarán los escasísimos textos en los que se manifiesta esa voluntad de distanciarse del conglomerado homogéneo de trovadores, con el deseo de ampliar el reducido abanico de temas y motivos que forjaron el modelo en los albores de la escuela, a través de un juego literario en el que estos pocos autores parecen haber continuado la estela del primero que se atrevió a transgredir las directrices asentadas por la tradición. Como es prácticamente imposible ordenar cronológicamente las cantigas que vamos a presentar, optaré por un criterio de mayor a menor reconocimiento de la expresión del contento amoroso, combinado con el cronológico (en la medida de lo posible)Item type: Item , De "politiquement correct" à "woke": évolution et enjeux médiatiques(Réciproques, 2025-07) Rodríguez Pedreira, Nuria; Universidade de Santiago de Compostela. Instituto de Investigacións Lingüísticas e Literarias (iLTIUS); Rinn, Michael; Bonhomme, MarcCet article analyse l’évolution sémantique et discursive des termes "politiquement correct" et "woke" dans l’espace médiatique francophone. D’abord porteurs de valeurs positives liées à la justice sociale, à l’inclusivité et à la lutte contre les discriminations, ces termes ont progressivement fait l’objet de reconfigurations sémantiques et d’usages polarisés. À partir d’un corpus de presse couvrant la période 2015–2024, l’étude met en évidence la manière dont les médias contribuent à la transformation de leurs connotations, souvent devenues péjoratives, en les associant à des notions de censure, de militantisme excessif ou de conformisme idéologique. L’analyse comparative montre que, bien que distincts par leurs origines et leurs trajectoires, "politiquement correct" et "woke" remplissent aujourd’hui des fonctions discursives similaires, servant d’outils de clivage politique et idéologique. L’article souligne enfin le rôle central des médias dans la construction, la diffusion et la polarisation de ces notions dans le débat public contemporain.Item type: Item , L’euphémisme entre masquage et dévoilement: enjeux de l’hétérogénéité énonciative(Asociación de Francesistas de la Universidad Española (AFUE), 2025-12-10) Rodríguez Pedreira, Nuria; Universidade de Santiago de Compostela. Instituto de Investigacións Lingüísticas e Literarias (iLTIUS); Universidade de Santiago de Compostela. Departamento de Filoloxía Clásica, Francesa e ItalianaCet article interroge les enjeux énonciatifs liés à l’usage de l’euphémisme dans les discours médiatiques contemporains. À partir d’extraits issus de la base de données Europresse, l’analyse repose sur une approche énonciative et discursive. L’objectif est de montrer comment l’euphé-misme fonctionne à la fois comme stratégie d’atténuation et comme révélateur d’hétérogénéité énonciative. Nous examinons les marques d’altérité, les reformulations et les indices d’attribution de parole, en confrontant les formulations euphémiques à leurs équivalents non euphémiques. L’hypothèse centrale est que le masquage apparent de l’euphémisme est souvent contredit par des marques discursives de dévoilement, révélant ainsi des tensions entre différents points de vue. Cette double fonction éclaire les usages idéologiques du langageItem type: Item , La pratique de la redénomination à l'instar du politiquement correct(Universidad de Lodz, 2018-05-22) López Díaz, Montserrat; Universidade de Santiago de Compostela. Departamento de Filoloxía Francesa e Italiana; Universidade de Santiago de Compostela. Instituto de Investigacións Lingüísticas e Literarias (iLTIUS)Cet article explore le remplacement de mots considérés comme offensifs désignant des groupes sociaux marginalisés et stigmatisés au fil du temps. Les substitutions s’encadrent dans le discours politiquement correct et constituent des redénominations qui vont contre des façons de nommer traditionnelles, perçues à présent comme obsolètes par un grand secteur de la population, selon une idéologie qui essaie d’effacer du vocabulaire tout ce qui implique une discrimination, afin de promouvoir une orthodoxie de la mesure et de réduire l’inégalité linguistique dans la manière de désigner le fort et le faible. Le locuteur se place ainsi entre la nécessité de la liberté d’expression et de l’adoption d’une conduite éthiqueItem type: Item , Citas de Plutarco en la segunda parte de la Monarquía Mística de fray Lorenzo de Zamora(Universidade de Aveiro, 2024-11-13) Ruiz Pérez, Ángel; Universidade de Santiago de Compostela. Departamento de Filoloxía Clásica, Francesa e ItalianaEn la Segunda Parte de la Monarquía Mística, de fray Lorenzo de Zamora, destaca la presencia de la obra de Plutarco. Hay numerosas citas, de transmisión directa e indirecta, que son estudiadas, editadas e identificadas en este trabajo, donde se analiza las vías de acceso por las que el autor cisterciense accedió a las obras de Plutarco y se clasifica las obras más citadas. Ello permite llegar a conclusiones sobre el grado de conocimiento de la obra del autor de Queronea por parte de fray Lorenzo de ZamoraItem type: Item , A singularidade do discurso trobadoresco de Alfonso X(PPGLEV, 2020-06-06) Corral Díaz, Esther; Universidade de Santiago de Compostela. Departamento de Filoloxía GalegaNo presente traballo destácase o cancioneiro profano de Alfonso X como a produción máis persoal do monarca, no que se pode percibir a voz propia dun trobador que se acomoda aos canons da tradición trobadoresca europea, ao mesmo tempo que se erixe en cabeza visible dunha corte que se consolida como o espazo más dinámico da lírica trobadoresca peninsular. Para iso analízase o labor de acollida da corte alfonsí das correntes literarias foráneas que logo traslada a súa propia obra, as circunstancias que explican que a súa poética sexa escrita en galego, e as particularidades do seu cancioneiro trobadoresco. O corpus presenta unha complexa tradición manuscrita e uns problemas codicolóxicos, que suscitan aínda hoxe debates entre a crítica (como a fixación e establecemento dos textos). O estudo das súas cantigas mostra que o discurso trobadoresco alfonsí sobresae polo dominio do autor das técnicas marcadas pola escola, así como pola aguda e persoal percepción da sociedade e dos acontecementos históricos do momentoItem type: Item , A peregrinación feminina a través das cantigas(Turismo de Galicia-S.A. de Xestión do Plan Xacobeo, 2021) Corral Díaz, Esther; Universidade de Santiago de Compostela. Departamento de Filoloxía GalegaNeste traballo analizarase o fenómeno da peregrinación na lírica profana galego-portuguesa asociado á participación feminina. Os estudos publicados ata o momento fixáronse en parcelas de ambos ámbitos sen proxectar a visión no seu conxunto. O exame atento do variado repertorio dos cancioneiros cos diferentes xéneros e modalidades proporcionará unha perspectiva multidisciplinar de dous puntos de vista contrapostos sobre esta viaxe que suscita a súa fascinación literaria: unha peregrinación local (sempre de mulleres) centrada en viaxes a santuarios máis ou menos próximos –ou incluso a lugares emblemáticos como Compostela–, enmarcada nun contexto lírico no que o amor é o elemento esencial, e unha peregrinación a ultramar na que o sentimento do amor é substituído polos recursos propios da sátira, como a crítica mordaz, a ironía e o equívoco. O diferente carácter poético das composicións (de rexistro amoroso ou satírico) marcará un achegamento singular a tipoloxías antitéticas de figuras femininas que experimentaron unha viaxe sempre imaxinaria e que é relatada a través de discursos textuais suxeitos ás convencións marcadas pola tradición trobadoresca. Nas cantigas obsérvase un claro predominio do ambiente de romaría sobre outro tipo de peregrinaciónItem type: Item , El grado de dependencia de san Juan de Ávila respecto a Erasmo para su lectura del texto griego del Nuevo Testamento(CSIC, 2022-12-30) Ruiz Pérez, Ángel; Universidade de Santiago de Compostela. Departamento de Filoloxía Clásica, Francesa e ItalianaEn el estudio de san Juan de Ávila viene ocupando un lugar central la cuestión de la posible influencia de Erasmo en su obra. Partiendo de menciones a este en alguna de sus cartas, donde aconseja a estudiosos de la Escritura el recurso a las obras exegéticas de Erasmo, aunque con cautelas, la discusión se ha centrado en paralelismos temáticos más o menos perceptibles entre ambos. En este trabajo mi punto de vista es distinto: analizo las referencias explícitas a Erasmo, singularmente en el comentario a la Epístola a los Gálatas, y luego me detengo en citas implícitas a pasajes fundamentalmente neotestamentarios, con frecuencia escondidas en menciones al texto griego, que delatan la consulta de las obras erasmianas, singularmente las Annotationes in Novum Testamentum. Con ello creo que es posible replantear sobre nuevas bases la discusión sobre la relación de Ávila con el destacado humanista nórdico