A representación feminina nas cantigas de Alfonso X

Loading...
Thumbnail Image
Identifiers
ISBN: 978-84-453-5390-5

Publication date

Advisors

Tutors

Editors

Journal Title

Journal ISSN

Volume Title

Publisher

Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades
Metrics
Google Scholar
lacobus
Export

Research Projects

Organizational Units

Journal Issue

Abstract

El estudio analiza el papel y las funciones de las figuras femeninas en el cancionero profano de Alfonso X el Sabio. Se destaca la presencia de mujeres tanto en las cantigas de amor y de amigo, vinculadas a la tradición trovadoresca, como en las cantigas de escarnio, donde la mirada hacia lo femenino adopta un tono más realista y satírico. Mientras las primeras reproducen los códigos corteses y la idealización de la dama, las segundas ofrecen una visión crítica y burlesca de mujeres de diversa condición (soldadeiras, moras, hechiceras o amantes), muchas de ellas situadas en los márgenes sociales. Aunque el discurso poético está dominado por una voz masculina, la presencia femenina resulta significativa, al ocupar casi un tercio del repertorio. El corpus se caracteriza por su complejidad textual, en la que se combinan ironía, obscenidad, ambigüedad y juego intertextual, dando lugar a una poética transgresora y autorreflexiva. La figura de María Pérez, “a Balteira”, se erige como símbolo de esta representación: una mujer libre y provocadora que encarna las tensiones entre erotismo, sátira y poder en la lírica gallego-portuguesa del siglo XIII.
Este estudo analiza o papel e as funcións das figuras femininas no cancioneiro profano de Afonso X o Sabio. Destaca a presenza das mulleres tanto nas cantigas de amor como nas de amigo, vinculadas á tradición trobadoresca, e nas cantigas de escarnio, onde a perspectiva cara ao feminino adopta un ton máis realista e satírico. Mentres que as primeiras reproducen códigos cortesáns e a idealización da dama, as segundas ofrecen unha visión crítica e burlesca de mulleres de diversa condición social (soldadeiras, mouras, meigas ou amantes), moitas delas situadas á marxe da sociedade. Aínda que o discurso poético está dominado por unha voz masculina, a presenza feminina é significativa, ocupando case un terzo do repertorio. O corpus caracterízase pola súa complexidade textual, combinando ironía, obscenidade, ambigüidade e xogo intertextual, dando lugar a unha poética transgresora e autorreflexiva. A figura de María Pérez, “a Balteira”, eríxese como símbolo desta representación: unha muller libre e provocadora que encarna as tensións entre o erotismo, a sátira e o poder na lírica galaico-portuguesa do século XIII.

Description

Bibliographic citation

Corral Díaz, Esther, “A representación feminina nas cantigas de Alfonso X”, Mercedes Brea - Pilar Lorenzo Gradín (coordinadoras), Afonso X e Galicia, Santiago de Compostela: Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humaninades, 2021, pp. 405-431.

Relation

Has part

Has version

Is based on

Is part of

Is referenced by

Is version of

Requires

Sponsors

Rights

Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International