Aproximación a la topografía espiritual de Santiago en la Baja Edad Media: antiguas y nuevas devociones

dc.contributor.affiliationUniversidade de Santiago de Compostela. Departamento de Historia da Arte
dc.contributor.affiliationUniversidade de Santiago de Compostela. Departamento de Historia
dc.contributor.authorFraga Sampedro, María Dolores
dc.contributor.authorRíos Rodríguez, María Luz
dc.date.accessioned2026-01-27T13:39:17Z
dc.date.available2026-01-27T13:39:17Z
dc.date.issued2014
dc.description.abstractLa aproximación a la documentación bajomedieval en Compostela, revela una generalizada devoción a la Virgen, que hace de Santiago una ciudad mariana. La religiosidad compostelana combina tradición y renovación, destacando la veneración a santa María en su diversidad de advocaciones: santa María da O (santa María do Advento o santa María de Ante Nadal), santa María das Neves, santa María da Candelaria, santa María de Agosto (santa María da Asunción). Se aprecia la tendencia a una devoción intensa dirigida hacia santos muy populares de especial arraigo y tradición en Galicia (san Martiño, san Antón). Los santos mendicantes son escasamente invocados pero se reactivan devociones populares (santa Catalina de Alejandría, san Lourenzo). A partir del análisis de estas fuentes documentales se observa la configuración de una cartografía espiritual de Santiago de Compostela, donde el espacio físico de la ciudad se organiza a través de la presencia y significado de cultos y prácticas de devoción, algunos implantados a partir de una tradición anterior y otros especialmente difundidos por instituciones religiosas. Estas devociones impulsan variadas respuestas socioreligiosas entre los fieles. Entre ellas nos hemos centrado en un ámbito hasta ahora escasamente estudiado, la luz y sus administradores (luminarias y luminarios). La documentación permite reconstruir este servicio: personas, materiales, financiación y gestión.
dc.description.abstractIn a survey of the documents of the late medieval Compostela a generalized devotion to the Virgin was displayed, thus making Santiago a Marian devoted city. Its peculiar piety combined tradition and renewal, emphasizing the veneration of Saint Mary in her various dedications: Santa María da O (St. Mary of Advent or Ante Nadal), Santa Maria das Neves, Santa Maria da Candelaria, Assumption of the Blessed Virgin Mary. The city of Santiago presented also an intense devotion directed towards saints particularly rooted in Galicia (e.g. St. Martin, and St. Anton). Albeit mendicant patron saints were scarcely invoked there was a revival of popular devotions like St. Catherine of Alexandria or St. Lawrence. These devotions provoked different socioreligious responses amongst the believers. We focus our interest on an area hitherto seldom studied: light and its administrators. Medieval documents allow us to reconstruct this service: persons in charge, funding sources, materials, and management. These references enable a first approach for bring to light the devotional topography of Compostela at the ending of the Middle Ages.
dc.description.abstractNunha aproximación á documentación baixomedieval en Compostela constátase unha xeneralizada devoción á Virxe, que fai de Santiago unha cidade mariana. A relixiosidade compostelá combina tradición e renovación, destacando a veneración a santa María na súa diversidade de advocacións: santa María da O (santa María do Advento ou santa María de Ante Nadal), santa María das Neves, santa María da Candelaria, santa María de Agosto (santa María da Asunción). Apréciase a tendencia a unha devoción intensa dirixida cara a santos moi populares de especial arraigo e tradición en Galicia (san Martiño, santo Antón). Os santos mendicantes son pouco invocados pero reactívanse devocións populares (santa Catarina de Alexandría, san Lourenzo). Estas devocións impulsan variadas respostas sociorrelixiosas entre os fieis. Entre elas atopámonos nun ámbito ata agora escasamente estudado, a luz e os seus administradores (luminarias e luminarios). A documentación permite reconstruír este servizo: persoas, materiais, financiamento e xestión. Así mesmo obtéñense referencias que permiten unha aproximación á topografía devocional de Compostela na Baixa Idade Media.
dc.description.peerreviewedSI
dc.identifier.citationFraga Sampedro, Mª D. y Ríos Rodríguez, Mª L. (2014). Aproximación a la topografía espiritual de Santiago en la Baja Edad Media: antiguas y nuevas devociones. “Ad limina : revista de investigación del Camino de Santiago y las peregrinaciones”, nº 5, 43-62
dc.identifier.doi10.61890/adlimina/5.2014/02
dc.identifier.issn2171-620X
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/10347/45488
dc.issue.number5
dc.journal.titleAd Limina: revista de investigación del Camino de Santiago y las peregrinaciones
dc.language.isospa
dc.page.final62
dc.page.initial43
dc.publisherXunta de Galicia
dc.relation.publisherversionhttp://dx.doi.org/10.61890/adlimina/5.2014/02
dc.rightsAttribution 4.0 International
dc.rights.accessRightsopen access
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
dc.subjectTopografía espiritual
dc.subjectDevociones
dc.subjectSantiago de Compostela en la Edad Media
dc.subjectLuminarias
dc.subjectSpiritual Topography
dc.subjectDevotions in the Middle Ages
dc.subjectMarian Devotion in the Late Middle Ages
dc.subjectTestaments
dc.subjectLuminaires
dc.subjectDevotions
dc.subjectSantiago de Compostela na Baixa Idade Media
dc.subjectTestamentos
dc.subjectDevocións
dc.subject.classification550602 Historia del arte
dc.subject.classification550403 Historia medieval
dc.subject.classification55 Historia
dc.subject.classificationInvestigación
dc.titleAproximación a la topografía espiritual de Santiago en la Baja Edad Media: antiguas y nuevas devociones
dc.title.alternativeApproach to spiritual topography of Santiago de Compostela in the late Middle Ages: old and new devotions
dc.title.alternativeAproximación á topografía espiritual de Santiago na Baixa Idade Media: antigas e novas devocións
dc.typejournal article
dc.type.hasVersionVoR
dc.volume.number5
dspace.entity.typePublication
relation.isAuthorOfPublication9867f99a-f1d4-46ed-99da-08f49e3b129a
relation.isAuthorOfPublication7e99beb2-667d-483f-8702-818a6ec70043
relation.isAuthorOfPublication.latestForDiscovery9867f99a-f1d4-46ed-99da-08f49e3b129a

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
2014_ad-limina_fraga-rios_aproximacion.pdf
Size:
813.39 KB
Format:
Adobe Portable Document Format