A recepción galego-portuguesa da Sexta Partida: dous novos fragmentos

Abstract

Analízanse dous fragmentos inéditos da Sexta Partida de Afonso X. As Sete Partidas son unha obra clave do dereito común europeo e a súa Sexta Partida aborda herdanzas e testamentos, regulando desde a desherdación ata os dereitos de orfos. Este código legal influíu significativamente na Península Ibérica, sendo traducido e adaptado ao galego-portugués nos séculos XIV e XV. O primeiro fragmento, conservado no Arquivo da Catedral de Ourense, é un folio do século XIV que contén partes do título VII e o inicio do VIII, centrados na desherdación e nas disputas testamentarias. Inclúe detalles sobre os motivos válidos para desherdar, como actos de traizón ou acusacións falsas, e as regulacións sobre como os desherdados poden reivindicar os seus dereitos. O segundo fragmento, atopado no Museo Nacional de Arqueoloxía de Lisboa, comprende tres tiras de pergameo que formaron parte de encadernacións. Aínda que fragmentado, inclúe leis do título I sobre a revogabilidade dos testamentos e as restricións para quen pode actuar como testemuña. Ambos fragmentos destacan polo seu valor filolóxico e xurídico, ofrecendo unha perspectiva do dereito medieval en Galicia e Portugal, así como a circulación e adaptación do corpus alfonsino nestes territorios. O estudo inclúe transcricións paleográficas e contextualiza estes fragmentos na tradición manuscrita peninsular.