Promoting fluvial geomorphology to “live with rivers” in the Anthropocene Era

Abstract

Está a xeomorfoloxía na vangarda da xestión fluvial? Os obxectivos deste artigo son explorar posibles respostas a esta pregunta en termos de papel, barreiras, motivación e perspectivas para a xestión dos ríos na Era do Antropoceno. Xustificamos e levamos a cabo a nosa análise, en primeiro lugar, a través do crecente interese pola xeomorfoloxía aplicada e o seu papel na mellora da ecoloxía fluvial e do deseño das políticas fluviais; en segundo lugar, mediante entrevistas a 24 especialistas (investigadores —é dicir, biólogos, ecoloxistas, xeomorfólogos—, enxeñeiros, xestores fluviais e planificadores) de diferentes países. Detectamos tres barreiras (académica, de xestión e social) que impiden que a xeomorfoloxía estea máis implicada na política fluvial. A continuación propoñemos tres principios para convivir cos ríos, considerando a xeomorfoloxía como un dos factores clave: (i) traballar a través das fronteiras disciplinares, (ii) promover enfoques integrados e (iii) mellorar a educación fluvial. As nosas conclusións conciben os ríos como sistemas naturais e dinámicos nos que o coñecemento xeomorfolóxico pode mellorar as competencias de enxeñeiros e ecoloxistas e favorecer un enfoque transdisciplinar. O novo riverscape que propoñemos para a Era do Antropoceno debe concibirse mediante a negociación e o debate entre unha rede interconectada de actores, reguladores, científicos (ás veces) e valores naturais e culturais, na que se formulan e deseñan os obxectivos de xestión.