Estratexias de inscrición das sensibilidades queer na filmografía de ficción de João Pedro Rodrigues: o caso de Fogo-fátuo (2022)

dc.contributor.affiliationUniversidade de Santiago de Compostela. Facultade de Ciencias da Comunicación
dc.contributor.authorCalviño Tato, Pablo
dc.contributor.tutorPérez Pereiro, Marta
dc.date.accessioned2024-12-02T15:59:59Z
dc.date.available2024-12-02T15:59:59Z
dc.date.issued2023-09
dc.descriptionTraballo Fin de Máster en Xornalismo e Comunicación Multimedia: Novas Tendencias en Produción, Xestión e Difusión do Coñecemento
dc.description.abstractO desenvolvento dun cinema especificamente queer a partir dos anos 90 rompeu coa política esencialista e identitaria que dominaba os filmes gais e lésbicos das décadas anteriores. O “new queer cinema”, tal e como o definiu Ruby Rich no 1992, xurdiu en paralelo aos avances das teorías queer no escenario académico norteamericano e formulou propostas cinematográficas baseadas na apropiación, no pastiche, na ironía, na irreverencia formal e na apelación ao corpo. Nesta investigación propoñemos unha aproximación á evolución dos modos de expresión das sensibilidades queer, expresadas como unha impugnación reparativa e corporeizada ás estruturas sensibles e ás arquitecturas relacionais do capitalismo patriarcal e colonial, e buscamos rastrexar, delimitar e definir as estratexias formais de inscrición destas sensibilidades no cinema do director portugués João Pedro Rodrigues a través da análise do último dos seus filmes, Fogo-fátuo (2022). Reformulando o proceso espectatorial como un encontro carnal, no marco dun modelo hermenéutico centrado na dimensión sensorial e afectiva do cinema, desenvolvemos unha intervención analítica que nos permitiu: 1) constatar a incorporación no tecido formal e narrativo do filme das sensibilidades queer exploradas, 2) certificar o emprego, por parte do cineasta, de recursos formais do rexistro háptico, 3) corroborar que o filme interpela aes espectadores en tanto suxeitos cinestésicos e 4) describir o modo no que o emprego de estratexias de elaboración formal afastadas do paradigma escopofílico e ocularcéntrico permite a incorporación textual da queeridade.
dc.description.abstractEl desarrollo de un cine específicamente queer a partir de los años 90 rompió con la política esencialista e identitaria que dominaba los filmes gays y lésbicos de las décadas anteriores. El “new queer cinema”, tal y como lo definió Ruby Rich en el 1992, surgió en paralelo a los avances de las teorías queer en el escenario académico norteamericano y formuló propuestas cinematográficas basadas en la apropiación, el pastiche, la ironía, la irreverencia formal y la apelación al cuerpo. En esta investigación proponemos una aproximación a la evolución de los modos de expresión de las sensibilidades queer, expresadas como una impugnación reparativa y corporeizada a las estructuras sensibles y a las arquitecturas relacionales del capitalismo patriarcal y colonial, y buscamos rastrear, delimitar y definir las estrategias formales de inscripción de estas sensibilidades en el cine del director portugués João Pedro Rodrigues a través del análisis del último de sus filmes, Fogo-fátuo (2022). Reformulando el proceso espectatorial como un encuentro carnal, en el marco de un modelo hermenéutico centrado en la dimensión sensorial y afectiva del cine, desarrollamos una intervención analítica que nos ha permitido: 1) constatar la incorporación en el tejido formal y narrativo del film de las sensibilidades queer exploradas, 2) certificar el empleo, por parte del cineasta, de recursos formales del registro háptico, 3) corroborar que el film interpela a les espectadores en tanto sujetos cinestésicos y 4) describir el modo en el que el empleo de estrategias de elaboración formal alejadas del paradigma escopofílico y ocularcéntrico permite la incorporación textual de la queeridad.
dc.description.abstractThe development of a specifically queer cinema from the 1990s onwards broke with the essentialist and identity politics that dominated the gay and lesbian films of previous decades. The "new queer cinema", as Ruby Rich defined it in 1992, emerged in parallel to the advances of queer theories in the North American academic scene and formulated cinematographic proposals based on appropriation, pastiche, irony, formal irreverence and the appeal to the body. In this research we propose an approach to the evolution of the modes of expression of queer sensibilities, expressed as a reparative and embodied contestation to the sensitive structures and relational architectures of patriarchal and colonial capitalism, and we seek to trace, delimit and define the formal strategies of inscription of these sensibilities in the cinema of the Portuguese director João Pedro Rodrigues through the analysis of his latest film, Fogo-fátuo (2022). Reformulating the spectatorial process as a carnal encounter, within the framework of a hermeneutic model focused on the sensorial and affective dimension of cinema, we developed an analytical intervention that allowed us: 1) to confirm the incorporation of the explored queer sensibilities in the formal and narrative structure of the film, 2) to certify the use by the filmmaker of formal resources of the haptic register, 3) to corroborate that the film interpellates the spectators as cinesthetic subjects and 4) to describe the way in which the use of strategies of formal elaboration away from the scopophilic and ocularcentric paradigm allows the textual incorporation of queerness.
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/10347/37940
dc.language.isoglg
dc.rightsAttribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 Internationalen
dc.rights.accessRightsopen access
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
dc.subjectCinema queer
dc.subjectJoão Pedro Rodrigues
dc.subjectVisualidade háptica
dc.subjectSuxeito cinestésico
dc.subjectSensibilidades queer
dc.subjectUtopia queer
dc.subjectCinema contemporáneo
dc.subjectCine queer
dc.subjectVisualidad háptica
dc.subjectSujeto cinestésico
dc.subjectQueer cinema
dc.subjectHaptic visuality
dc.subjectCinesthetic subject
dc.subjectQueer sensibilities
dc.subjectQueer utopia
dc.subjectContemporary cinema
dc.titleEstratexias de inscrición das sensibilidades queer na filmografía de ficción de João Pedro Rodrigues: o caso de Fogo-fátuo (2022)
dc.title.alternativeEstrategias de inscripción de las sensibilidades queer en la filmografía de ficción de João Pedro Rodrigues: el caso de Fogo-fátuo (2022)
dc.title.alternativeInscription strategies of queer sensibilities in the fictional filmography of João Pedro Rodrigues: The case of Fogo-fátuo (2022)
dc.typemaster thesis
dspace.entity.typePublication
relation.isAdvisorOfPublicationdc69e229-4f44-4f23-8b82-769b09732eba
relation.isAdvisorOfPublicationdc69e229-4f44-4f23-8b82-769b09732eba
relation.isTutorOfPublicationdc69e229-4f44-4f23-8b82-769b09732eba
relation.isTutorOfPublication.latestForDiscoverydc69e229-4f44-4f23-8b82-769b09732eba

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
2023_tfm_xorcom_calviño_estratexias.pdf
Size:
5.57 MB
Format:
Adobe Portable Document Format