Personaggio e metadramma: don Giovanni ne Il montanaro di Carlo Gozzi

Loading...
Thumbnail Image
Identifiers

Publication date

Advisors

Editors

Journal Title

Journal ISSN

Volume Title

Publisher

Metrics
Google Scholar
lacobus
Export

Research Projects

Organizational Units

Journal Issue

Abstract

Il montanaro don Giovanni Pasquale. Azione scenica morale divisa in cinque atti (Venezia, Zanardi, 1803, t. XI, pp. 3-108) è l’ultima opera teatrale scritta da Carlo Gozzi (1720-1806). Ispirato alla commedia El montañés Juan Pasqual, y primer asistente de Sevilla di Juan de la Hoz y Mota, il dramma gozziano appartiene al cosiddetto teatro ‘spagnolesco’ dell’autore, gruppo di venti testi le cui fonti sarebbero altre tante opere teatrali spagnole del Seicento e del primo settecento. Nella presente tesi svilupperemo un’analisi del personaggio che dà titolo all’opera, focalizzandoci sulla caratterizzazione e sugli aspetti metadrammatici legati alle sue funzioni all’interno del plot. Questi aspetti spiccano sin dalla prima lettura sia della prefazione, sia del dramma. Infatti, nel paratesto proemiale Gozzi si sofferma sugli espedienti metadrammatici collegati al personaggio, che costituiscono uno dei punti di originalità, in genere, nelle opere di Gozzi, in cui sono utilizzati non solo come tecnica di costruzione drammatica straniante, ma anche come strumento contro i rivali ideologici ed estetici. In questo modo, ci auguriamo che il nostro lavoro, sebbene umilmente, possa contribuire a completare il panorama culturale del teatro italiano dell’epoca. Per svolgere il nostro studio, prenderemo come punto di riferimento iniziale le proposte di metodologia di analisi presentate da J. L. García Barrientos in Cómo se comenta una obra de teatro: ensayo de método (México, Paso de Gato, 2023) e da N. Salomon in Lo villano en el teatro del Siglo de Oro (Madrid, Castalia, 1985) sul tipo del villano a cui sarebbe ascritto don Giovanni. Inoltre, per l’analisi degli aspetti metadrammatici ci avvarremo delle cornici teoriche formulate dallo stesso García Barrientos nel suo succitato libro, da R. Hornby in Drama, Metadrama and Perception (London and Toronto, Associated University Presses, 1986) e da G. enette in Métalepse. De la figure á la fiction (Paris, Seuil, 2004).
Il montanaro don Giovanni Pasquale. Azione scenica morale divisa in cinque atti (Venezia, Zanardi, 1803, t. XI, pp. 3-108) é a última obra teatral escrita por Carlo Gozzi (1720-1806). Inspirada na comedia El montañés Juan Pasqual, y primer asistente de Sevilla de Juan de la Hoz y Mota, a peza gozziana pertence ao chamado teatro ‘spagnolesco’ do autor, grupo de vinte textos cuxas fontes serían outras tantas obras do teatro español do século XVII e de principios do século XVIII. No presente traballo levaremos a cabo unha análise do personaxe que dá título á peza, concentrándonos na caracterización e nos aspectos metadramáticos ligados ás súas funcións dentro da trama. Estes elementos destacan desde a primeira lectura tanto do prefacio como da obra. De feito, no paratexto proemial o autor detense nos recursos metadramáticos vencellados ao personaxe, que constitúen un dos puntos de orixinalidade, en xeral, na obra de Gozzi, na que non só son utilizados como técnica de construción estrañante, senón tamén como instrumento contra os seus rivais ideolóxicos e estéticos. Deste modo, esperamos que o noso traballo, aínda que humildemente, poida contribuír a completar o panorama cultural do teatro italiano da época. Para realizar o noso estudo, tomaremos como punto de partida as metodoloxías de análise propostas por J.L. García Barrientos en Cómo se comenta una obra de teatro: ensayo de método (México, Paso de Gato, 2023) e por Noël Salomon en Lo villano en el teatro del Siglo de Oro (Madrid, Castalia, 1985) sobre o tipo do villano ao que se adscribiría don Giovanni. Adicionalmente, para a análise dos recursos metadramáticos utilizaremos os marcos teóricos formulados polo mesmo García Barrientos no seu mencionado libro, por R. Hornby en Drama, Metadrama and Perception (London and Toronto, Associated University Presses, 1986) e por G. Genette en Métalepse. De la figúre á la fiction (Paris, Seuil, 2004).
Il montanaro don Giovanni Pasquale. Azione scenica morale divisa in cinque atti (Venezia, Zanardi, 1803, t. XI, pp. 3-108) es la última obra teatral escrita por Carlo Gozzi (1720-1806). Inspirada en la comedia El montañés Juan Pasqual, y primer asistente de Sevilla de Juan de la Hoz y Mota, la pieza gozziana pertenece al llamado teatro ‘spagnolesco’ del autor, un grupo de veinte textos cuyas fuentes serían otras tantas obras del teatro español del siglo XVII y de principios del siglo XVIII. En el presente trabajo llevaremos a cabo un análisis del personaje que da título a la pieza, concentrándonos en la caracterización y en los aspectos metadramáticos ligados a sus funciones dentro de la trama. Estos elementos destacan desde la primera lectura tanto del prefacio como de la obra. De hecho, en el paratexto proemial el autor se detiene en los recursos metadramáticos vinculados al personaje, que constituyen uno de los puntos de originalidad, en general, en la obra de Gozzi, en la que non solo son utilizados como técnica de construcción extrañante, sino también como instrumento contra sus rivales ideológicos y estéticos. De esta forma, esperamos que nuestro trabajo, si bien humildemente, pueda contribuir a completar el panorama cultural del teatro italiano de la época. Para desarrollar nuestro estudio, tomaremos como punto de partida las metodologías de análisis propuestas por J.L. García Barrientos en Cómo se comenta una obra de teatro: ensayo de método (México, Paso de Gato, 2023) y por Noël Salomon en Lo villano en el teatro del Siglo de Oro (Madrid, Castalia, 1985) sobre el tipo del villano al que se adscribiría don Giovanni. Adicionalmente, para el análisis de los recursos metadramáticos utilizaremos los marcos teóricos formulados por el propio García Barrientos en el mencionado libro, por R. Hornby en Drama, Metadrama and Perception (London and Toronto, Associated University Presses, 1986) y por G. Genette en Métalepse. De la figúre á a fiction (Paris, Seuil, 2004).

Description

Traballo de Fin de Grao en Lingua e Literatura Modernas. Itinerario en Lingua e Literatura Italianas. Curso 2024-2025

Bibliographic citation

Relation

Has part

Has version

Is based on

Is part of

Is referenced by

Is version of

Requires

Sponsors

Rights

Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International