Metabolismo del hierro Hemo y su posible Iimplicación en el desarrollo de cáncer colorrectal

dc.contributor.affiliationUniversidade de Santiago de Compostela. Facultade de Ciencias
dc.contributor.authorZafra Bugallo, David
dc.date.accessioned2025-12-12T14:49:54Z
dc.date.available2025-12-12T14:49:54Z
dc.date.issued2025
dc.descriptionTraballo Fin de Grao en Nutrición Humana e Dietética. Curso 2024/2025
dc.description.abstract[ES] El cáncer colorrectal es uno de los carcinomas más frecuentes actualmente, sobre todo en países occidentales a causa, mayoritariamente, del elevado consumo de alimentos de origen animal (sobre todo carnes rojas y procesadas), el bajo consumo de frutas y verduras (fuentes muy importantes de fibra) y al sedentarismo. En 2015, la Agencia Internacional para la Investigación sobre el Cáncer (IARC) clasificó a las carnes procesadas como “cancerígenos directos” en humanos (grupo 1) y a las carnes rojas como “probablemente carcinógenas” (grupo 2A). Uno de los motivos que podría explicar esta relación sería el aporte excesivo de hierro hemo asociado a un consumo elevado de carnes rojas. El hemo, a diferencia del hierro inorgánico presente en vegetales, se asocia con procesos prooxidativos y de peroxidación lipídica, así como con la formación a nivel del colon de compuestos N-nitrosos y el desarrollo de disbiosis intestinal. Todo ello puede generar a largo plazo daños en el material genético de las células epiteliales colónicas, favoreciendo el desarrollo de un adenocarcinoma colorrectal. Actualmente, la evidencia epidemiológica, así como también la experimental, parecen relacionar directamente al hierro hemo como el principal factor responsable del desarrollo de una neoplasia colónica asociada al consumo de carnes rojas y procesadas. Sin embargo, estos estudios presentan diversos factores de confusión que pueden interferir en esta relación, por lo que, actualmente, no se podría afirmar con seguridad que el hemo de la carne roja y procesada sea el causante principal del efecto carcinógeno de estos alimentos. De igual manera, esta asociación es completamente factible y, el hemo como factor principal, unido a otros compuestos de las carnes rojas y procesadas, podrían ser los desencadenantes del efecto carcinógeno de estos alimentos a largo plazo a nivel de intestino grueso (IG).
dc.description.abstract[GL] O cancro colorrectal é un dos carcinomas máis comúns na actualidade, especialmente nos países occidentais. Isto débese principalmente ao alto consumo de alimentos de orixe animal (especialmente carnes vermellas e procesadas), ao baixo consumo de froitas e verduras (fontes de fibra moi importantes) e a un estilo de vida sedentario. En 2015, a Axencia Internacional para a Investigación do Cancro (IARC) clasificou as carnes procesadas como “carcinóxenos directos” en humanos (grupo 1) e as carnes vermellas como “probablemente canceríxenas” (grupo 2A). Unha razón que podería explicar esta relación é a inxesta excesiva de ferro hemo asociada ao alto consumo de carne vermella. O hemo, a diferenza do ferro inorgánico presente nas plantas, está asociado a procesos prooxidativos e de peroxidación lipídica, así como á formación de compostos N-nitrosos no colon e ao desenvolvemento de disbiose intestinal. Todo isto pode levar a danos a longo prazo no material xenético das células epiteliais do colon, promovendo o desenvolvemento do carcinoma colorrectal. Actualmente, as evidencias epidemiolóxicas e experimentais parecen vincular directamente o ferro hemo como o principal factor responsable do desenvolvemento da neoplasia colónica asociada ao consumo de carnes vermellas e procesadas. Non obstante, estes estudos presentan diversos factores de confusión que poden interferir nesta relación, polo que, na actualidade, non se pode afirmar con certeza que o hemo nas carnes vermellas e procesadas sexa a principal causa do efecto canceríxeno destes alimentos. Do mesmo xeito, esta asociación é 2 totalmente factible, e o hemo como factor principal, xunto con outros compostos nas carnes vermellas e procesadas, poderían ser os desencadeantes do efecto canceríxeno a longo prazo destes alimentos no intestino groso.
dc.description.abstract[EN] Colorectal cancer is one of the most common carcinomas today, especially in Western countries, mainly due to high consumption of animal products (especially red and processed meats), low consumption of fruits and vegetables (important sources of fibre) and a sedentary lifestyle. In 2015, the International Agency for Research on Cancer (IARC) classified processed meats as ‘direct carcinogens’ in humans (group 1) and red meats as ‘probably carcinogenic’ (group 2A). One of the reasons that could explain this relationship is the excessive intake of heme iron associated with high consumption of red meat. Heme, unlike the inorganic iron present in vegetables, is associated with pro-oxidative and lipid peroxidation processes, as well as with the formation of N-nitroso compounds in the colon and the development of intestinal dysbiosis. All of this can cause long-term damage to the genetic material of colonic epithelial cells, promoting the development of colorectal carcinoma. Currently, epidemiological and experimental evidence seems to directly link heme iron as the main factor responsible for the development of colonic neoplasia associated with the consumption of red and processed meat. However, these studies present various confounding factors that may interfere with this relationship, so it cannot currently be stated with certainty that heme in red and processed meat is the main cause of the carcinogenic effect of these foods. Similarly, this association is entirely feasible, and heme as the main factor, together with other compounds in red and processed meats, could be the triggers of the carcinogenic effect of these foods in the long term at the level of the large intestine.
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/10347/44463
dc.language.isospa
dc.rightsAttribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 Internationalen
dc.rights.accessRightsopen access
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
dc.subjectHierro hemo
dc.subjectLipoperoxidación
dc.subjectCompuestos N-nitrosos
dc.subjectCáncer colorrectal
dc.subjectCarne roja
dc.subjectCarne procesada
dc.subjectFerro hemo
dc.subjectPeroxidación lipídica
dc.subjectCompostos N-nitrosos
dc.subjectCancro colorrectal
dc.subjectCarne vermella
dc.subjectCarne procesada
dc.subjectHeme iron
dc.subjectLipoperoxidation
dc.subjectN-nitroso compounds
dc.subjectColorectal cancer
dc.subjectRed meat
dc.subjectProcessed meat
dc.titleMetabolismo del hierro Hemo y su posible Iimplicación en el desarrollo de cáncer colorrectal
dc.typebachelor thesis
dspace.entity.typePublication

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
2025_tfg_nutricion_zafra_metabolismo.pdf
Size:
829.18 KB
Format:
Adobe Portable Document Format