A propósito de momo e corpo carnavalesco: de Joan Baveca e a sátira galego-portuguesa ao Cancioneiro Geral

dc.contributor.affiliationUniversidade de Santiago de Compostela. Departamento de Filoloxía Galegaes_ES
dc.contributor.authorMorán Cabanas, Maria Isabel
dc.date.accessioned2024-05-31T06:57:25Z
dc.date.available2024-05-31T06:57:25Z
dc.date.issued2021-07-22
dc.description.abstractEn una cantiga de Joan Baveca a Pero d´Ambroa –ambos integrados en el “cancioneiro de jograis galegos”– se registra la única ocurrencia de momo en el corpus trovadoresco gallego-portugués. Hasta hoy, tal detalle no ha sido objeto de atención de los investigadores, que se limitaron prácticamente a reiterar la indicación de Rodrigues Lapa sobre su valor en un registro coloquial y en sentido figurado en su edición de Cantigas d’escarnho e de mal dizer (1965). Nuestro objetivo es formular una serie de reflexiones acerca de tal vocablo por varias vías: 1. análisis de hipóteses sobre su origen; 2. revisión de documentación coetánea a las cantigas y de textos literarios posteriores, concretamente los del Cancioneiro Geral que aluden a la representación de momos cortesanos; 3. cotejo de expresiones que vinculan risa y cuerpo bajo el prisma de la carnavalización. Así, ciertas isotopías literarias al servicio del humor, la historia de la (pre)teatralidad y la propuesta de una nueva entrada en el repertorio lexicográfico gallego-portugués son puntos nucleares de nuestro estudio.es_ES
dc.description.abstractNuma cantiga de Joan Baveca a Pero d´Ambroa –ambos integrados no “cancioneiro de jograis galegos”– regista-se a única ocorrência de momo no corpus trovadoresco galego-português. Até hoje, tal pormenor não tem sido objeto de atenção dos investigadores, que se limitaram praticamente a reiterar a indicação de Rodrigues Lapa sobre o seu valor num registo coloquial e em sentido figurado na edição de Cantigas d’escarnho e de mal dizer (1965). O nosso objetivo é refletir acerca de tal vocábulo através de várias vias: 1. análise de hipóteses sobre a sua origem; 2. revisão de documentação coetânea às cantigas e de textos literários posteriores, sobretudo os do Cancioneiro Geral que aludem aos momos cortesãos; 3. cotejo de expressões que ligam riso e corpo sob o prisma da carnavalização. Assim, certas isotopias literárias ao serviço do humor, a história da (pré)teatralidade e a proposta de uma nova entrada no repertório lexicográfico galego-português são os pontos nucleares do presente estudo.es_ES
dc.description.abstractIn a song by Joan Baveca addressed to Pero d’ Ambroa –both included in the “songbook of Galician jongleurs”– we find the only occurrence of the word momo in the corpus of Galician-Portuguese troubadour lyric. To date, this detail has been overlooked by scholars, who practically limited them-selves to reiterating the theory put forward by Rodrigues Lapa with regard to its value in a col-loquial register and in a figurative meaning, in his edition of Cantigas d’escarnho e de mal dizer(1965). Our aim is to reflect on this word, by means of several paths: 1. an analysis of hypotheses as to its origin; 2. a review of documents and literary texts contemporary to the songs, especially those in the Cancioneiro Geral that mention the representation of courtly momos; 3. a comparison of expressions linking laughter and body from the carnivalesque perspective. Therefore, certain humorous literary isotopies, the history of pre-theatricality and the proposal of a new entry in the Galician-Portuguese lexicographic repertoire are all pivotal points in our studyes_ES
dc.description.peerreviewedSIes_ES
dc.description.sponsorshipO presente estudo vincula-se às investigações levadas a cabo no marco dos projetos Paleografía, lingüística y filología. Laboratorio on-line de la lírica gallego-portuguesa (FFI 2015-68451-P), subsidiado pelo Ministerio de Economía y Competitividad e pelos FEDER, e Voces, espacios y representaciones femeninas en la lírica gallego-portuguesa (PID 2019-108910GB-C22), subsidiado pelo Ministerio de Ciencia e Innovación.es_ES
dc.identifier.citationMorán Cabanas, M. I. . (2021). A propósito de momo e corpo carnavalesco: de Joan Baveca e a sátira galego-portuguesa ao Cancioneiro Geral. Cuadernos De Estudios Gallegos, 68(134), 125–156. https://doi.org/10.3989/ceg.2021.134.04es_ES
dc.identifier.doi10.3989/ceg.2021.134.04
dc.identifier.essn1988-8333
dc.identifier.issn0210-847X
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/10347/34015
dc.language.isoglges_ES
dc.publisherConsejo Superior de Investigaciones Científicases_ES
dc.relation.projectIDinfo:eu-repo/grantAgreement/MINECO//FFI2015-68451-P/ES/PALEOGRAFIA, LINGUISTICA Y FILOLOGIA. LABORATORIO ONLINE DE LA LIRICA GALLEGO-PORTUGUESA/es_ES
dc.relation.projectIDinfo:eu-repo/grantAgreement/AEI/Plan Estatal de Investigación Científica y Técnica y de Innovación 2017-2020/PID2019-108910GB-C22/ES/VOCES, ESPACIOS Y REPRESENTACIONES FEMENINAS EN LA LIRICA GALLEGO-PORTUGUESA/es_ES
dc.relation.publisherversionhttps://estudiosgallegos.revistas.csic.es/index.php/estudiosgallegos/article/view/486es_ES
dc.rightsAttribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Internacionales_ES
dc.rights.accessRightsopen accesses_ES
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
dc.subjectMomoes_ES
dc.subjectCarnavalizaciónes_ES
dc.subjectJoan Bavecaes_ES
dc.subjectPero d'Ambroaes_ES
dc.subjectGarcia de Resendees_ES
dc.subject(Pre)teatralidades_ES
dc.subjectCarnavalizaçãoes_ES
dc.subject(Pré)teatralidadees_ES
dc.subjectCarnivales_ES
dc.subjectPre-theatricalityes_ES
dc.titleA propósito de momo e corpo carnavalesco: de Joan Baveca e a sátira galego-portuguesa ao Cancioneiro Gerales_ES
dc.title.alternativeA propósito de momo y cuerpo carnavalesco: de Joan Baneva y la sátira gallego-portuguesa al Cancioneiro Gerales_ES
dc.title.alternativeSome reflections on momo and the carnavalesque body: from Joan de Baveca and the Galician-Portuguese satire to the Cancioneiro Gerales_ES
dc.typejournal articlees_ES
dc.type.hasVersionVoRes_ES
dspace.entity.typePublication
relation.isAuthorOfPublication299888a7-49fd-4603-a48e-2eb0f832100f
relation.isAuthorOfPublication.latestForDiscovery299888a7-49fd-4603-a48e-2eb0f832100f

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
MINERVA MORÁN CABANAS MOMO E CORPO.pdf
Size:
460.5 KB
Format:
Adobe Portable Document Format
Description: