La narrativa visual en los procesos migratorios. Una perspectiva de desarrollo educativo intercultural

Loading...
Thumbnail Image
Identifiers

Publication date

Advisors

Editors

Journal Title

Journal ISSN

Volume Title

Publisher

Metrics
Google Scholar
lacobus
Export

Research Projects

Organizational Units

Journal Issue

Abstract

En nuestras sociedades actuales, el lenguaje textual e icónico confluyen y se superponen como vehículos de comunicación, siendo ambos referentes materiales y simbólicos que nos definen como grupo social y cultural. En este sentido, la irrupción y auge de las redes sociales, así como el desarrollo de las nuevas tecnologías, han propiciado que las imágenes fotográficas adquieran cada vez más un mayor protagonismo como medio de expresión y comunicación, especialmente en las últimas décadas. En cuanto a medio de comunicación, el lenguaje textual visual representado en este tipo de imágenes tiene sus propios códigos comunicativos, los cuales dan forma y construyen las narrativas visuales. Desde una perspectiva de desarrollo intercultural, el análisis de documentos fotográficos se presenta, pues, como una oportunidad metodológica más que apropiada con el fin de adquirir una mayor comprensión acerca de un determinado fenómeno social, en este caso, la migración. Para profundizar en este tema, nos hemos planteado como objetivo principal en esta investigación conocer los aspectos generales representados en las fuentes documentales visuales, concretamente, en las imágenes fotográficas, asociados al fenómeno migratorio durante los siglos XX y XXI, desde y hacia el territorio español. A través de una metodología esencialmente cualitativa, basada en el análisis documental —tanto descriptivo como interpretativo— de documentos visuales fotográficos, hemos podido comprobar que este no solo propicia la profundización y concienciación acerca de los elementos que caracterizan el fenómeno migratorio al que se asocian, sino que estos, a su vez, constituyen su propia narrativa visual. Del mismo modo, la intersubjetividad que media entre la función de registro fotográfico y su correspondiente análisis crítico, permite adquirir una mayor conciencia acerca de nuestros propios sesgos culturales, confrontando nuestra percepción sobre el fenómeno en cuestión
Nas nosas sociedades actuais, a linguaxe textual e icónica conflúen e superpóñense como vehículos de comunicación, sendo ambos referentes materiais e simbólicos que nos definen como grupo social e cultural. Neste sentido, a irrupción e auxe das redes sociais, así como o desenvolvemento das novas tecnoloxías, propiciaron que as imaxes fotográficas adquiran cada vez máis protagonismo como medio de expresión e comunicación, especialmente nas últimas décadas. En canto a medio de comunicación, a linguaxe textual visual representada neste tipo de imaxes ten os seus propios códigos comunicativos, os cales dan forma e constrúen as narrativas visuais. Desde unha perspectiva de desenvolvemento intercultural, a análise de documentos fotográficos preséntase, pois, como unha oportunidade metodolóxica máis que apropiada co fin de adquirir unha maior comprensión sobre un determinado fenómeno social, neste caso, a migración. Para profundizar neste tema, formulamos como obxectivo principal nesta investigación coñecer os aspectos xerais representados nas fontes documentais visuais, concretamente, nas imaxes fotográficas, asociados ao fenómeno migratorio durante os séculos XX e XXI, dende e cara ao territorio español. A través dunha metodoloxía esencialmente cualitativa, baseada na análise documental —tanto descriptiva como interpretativa— de documentos visuais fotográficos, puidemos comprobar que esta non só propicia a profundización e concienciación sobre os elementos que caracterizan o fenómeno migratorio ao que se asocian, senón que estes, á súa vez, constitúen a súa propia narrativa visual. Do mesmo xeito, a intersubxectividade que media entre a función de rexistro fotográfico e a súa correspondente análise crítica, permite adquirir unha maior conciencia sobre os nosos propios sesgos culturais, confrontando a nosa percepción sobre o fenómeno en cuestión.
In our current societies, textual and iconic language converge and overlap as vehicles of communication, both serving as material and symbolic references that define us as a social and cultural group. In this sense, the emergence and rise of social networks, as well as the development of new technologies, have led photographic images to gain increasing prominence as a means of expression and communication, especially in recent decades. As a means of communication, the textual visual language represented in these types of images has its own communicative codes, which shape and construct visual narratives. From an intercultural development perspective, the analysis of photographic documents thus presents itself as a highly appropriate methodological opportunity to gain a deeper understanding of a particular social phenomenon, in this case, migration. To delve into this topic, we have set as the main objective of this research to understand the general aspects represented in visual documentary sources, specifically in photographic images, associated with the migration phenomenon during the 20th and 21st centuries, from and to Spanish territory. Through an essentially qualitative methodology, based on the documentary analysis —both descriptive and interpretative— of visual photographic documents, we have been able to verify that this not only facilitates a deeper understanding and awareness of the elements characterizing the migration phenomenon they are associated with, but that these also constitute their own visual narrative. Similarly, the intersubjectivity that mediates between the function of photographic recording and its corresponding critical analysis allows for greater awareness of our own cultural biases, confronting our perception of the phenomenon in question

Description

Traballo de Fin de Máster en Investigación en Educación, Diversidad Cultural y Desarrollo Comunitario. Curso 2023/2024. Primera convocatoria

Bibliographic citation

Relation

Has part

Has version

Is based on

Is part of

Is referenced by

Is version of

Requires

Sponsors

Rights

Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International