Bosques e plantacións forestais: dous ecosistemas claramente diferentes

Abstract

[GAL] As plantacións industriais ocupan cada ano maior superficie, mentres que os bosques se reducen. Aínda que ambos tipos de ecosistemas están dominados por arbóres, teñen diferente estrutura e funcionamento. Existe un continuo dende bosques primixenios ata plantacións industriais de especies exóticas, pero o grado de autoctonía é o que define os bosques: plantar especies exóticas nunca orixina bosques. Neste artigo revísanse tres das razóns esgrimidas para xustificar as plantacións como sistemas sustentables ecolóxica e socialmente. As plantacións poden ofrecer hábitats substitutivos para algunhas especies, pero son moi pobres como hábitat, especialmente cando se usan especies exóticas. A contribución das plantacións de árbores de crecemento rápido ó secuestro de Carbono, éseguramente menor do que se asume: os bosques lonxevos seguen almacenando Carbono incluso despois de 800 anos. As plantacións utilizan inxentes cantidades de auga, que é un recurso limitante para a humanidade. A destrución do solo coas labores mecanizadas silvícolas, impide a acumulación de Carbono nese sumidoiro. Finalmente os conflitos sociais que acompañan ás plantacións industriais en todo o planeta indican que non son socialmente aceptables. En conclusión, as plantacións son economicamente xustificables, pero precísase dun cambio de paradigma se queremos que sexan sustentables nun senso ecolóxico e social.

[ENG] Fast-growing tree species are planted in large areas each year, while forests are declining. Even if both types of ecosystems are dominated by trees, they have different structure and function. There is a continuum between old-grown forests and industrial plantations of exotic species, but the degree of autochthony is what distinguishes forests: planting exotic species never originates forests. In this paper I revise three of the reasons that are proposed to justify the ecological and social sustainability of plantations. Plantations might offer a substitutive habitat for some species, but they offer very poor habitat, particularly when planting exotic trees. The contribution of fast-growing tree species to Carbon sequestration is probably less important that is assumed: old-grown forests are still Carbon sinks even after 800 years. Plantations use huge amounts of water, which is a limiting factor for human welfare. Soil destruction as a consequence of heavy machinery in action during forestry practices, impedes the accumulation of Carbon on this sink. Finally, social conflicts are ubiquitous where industrial plantations are widespread, indicating that they are not socially acceptable. In conclusion, plantations are easily justified from an economic point of view, but a change of paradigm is needed if we want them to be ecologically and socially sustainable.