Posibilidade, necesidade e tratamento da complexidade na física: unha aproximación histórica

Abstract

Neste traballo faise un percorrido ao longo da historia da física, partindo do que é posible especular sobre as actitudes protocientíficas dos primeiros seres humanos e rematando polas máis importantes achegas á disciplina no s. XX. O obxectivo é proporcionarlle ao lector unha idea do longo camiño percorrido polo pensamento desde que apareceron as inquedanzas intelectuais sobre a natureza ata que se puido dispoñer dun método científico suficientemente próximo a esta e emancipado da filosofía e da teoloxía. Destácase a caracterización deste camiño coma unha traxectoria analítica cara ao reducionismo, que acadou a súa concreción na idiosincrasia asociada á mecánica clásica na época de Isaac Newton. Unha boa parte deste conxunto de ideas foi despois posto en cuestión debido ao propio avance da física, e requiriu de xeneralizacións non menos complexas no plano conceptual. Hoxe a física, coma outras disciplinas, progresa no tratamento dos sistemas complexos, para o que lle é preciso aplicar un conxunto moito máis variado de aproximacións e métodos

En este trabajo se hace un recorrido a lo largo de la historia de la física, partiendo de lo que es posible especular sobre las actitudes protocientíficas de los primeros seres humanos y terminando por las más importantes aportaciones a la disciplina en el s. XX. El objetivo es proporcionar al lector una idea del largo camino recorrido por el pensamiento desde que aparecieron las inquietudes intelectuales sobre la naturaleza hasta que se pudo disponer de un método científico suficientemente próximo a esta y emancipado de la filosofía y la teología. Se destaca la caracterización de este camino como una trayectoria analítica hacia el reduccionismo, que alcanzó su concreción en la idiosincrasia asociada a la mecánica clásica en la época de Isaac Newton. Una buena parte de este conjunto de ideas fue después puesto en tela de juicio debido al propio avance de la física, y requirió de generalizaciones no menos complejas en el plano conceptual. Hoy la física, como otras disciplinas, progresa en el tratamiento de los sistemas complejos, para lo cual le es preciso aplicar un conjunto mucho más variado de aproximaciones y métodos

This work contains a brief outline of the history of physics, starting from the little that can be speculated about the proto-scientific attitudes of prehistoric men and ending with the most important developments experienced by the field in the 20th century. Its goal is to provide the reader with a summary of the long journey of thought from the time when human beings started showing intellectual curiosity about their surroundings until they were able to develop a scientific method close to nature and emancipated from philosophy and theology. Emphasis is put on the description of this journey as the traversing of a path towards reductionism, which reached its pinnacle in the mindset associated to classical mechanics in the times of Isaac Newton. Part of these ideas were later put into question by further advances in physics, which called for conceptually more complex generalizations. Today, physics, just like other branches of knowledge, is making progress towards the treatment of complex systems, a new area whose conquest will require much more diverse approaches and methods