Mamasunción. Na xénese dun novo cinema galego

Abstract

O texto analiza a curtametraxe Mamasunción (1984) de Chano Piñeiro como obra fundacional dun cinema galego contemporáneo e comprometido coa identidade cultural e política do país. A curtametraxe parte dunha historia real coñecida por Piñeiro grazas ao seu vínculo coa familia do carteiro e fotógrafo Manuel Barreiro Ouro, quen influíu na súa formación e tamén participou no filme. Este lazo emocional e territorial define o espírito da obra, que se caracteriza por unha estética de non-ficción, elencos non profesionais e unha ollada humanista e introspectiva sobre a sociedade rural galega. Mamasunción non só representa un salto técnico e artístico, senón tamén un posicionamento ideolóxico. A historia da emigración, a ausencia e o tempo conflúen na figura da tía Sunción, símbolo da dor colectiva da Galiza despoboada. A curtametraxe destaca polo seu compromiso coa lingua, a terra e a representación digna do pobo galego, afastándose do folclorismo e asumindo unha óptica crítica, anticapitalista e antiimperialista. O filme anticipa moitos elementos do Novo Cinema Galego (NCG) como a hibridación de xéneros, a mirada propia sobre o rural e a reivindicación da lingua e cultura galegas. Sen ser vangardista no estilo, Mamasunción é audaz na intención e na mensaxe. Chano Piñeiro é precursor dunha forma de facer cinema como ferramenta de resistencia e construción identitaria que, décadas despois, atopa continuidade no NCG, consolidando a súa proposta estética e política nun cinema periférico, pero universal.