Análise dos padróns de diversidade xenética e epidemioloxía das especies e variedades de Cryptosporidium que parasitan humanos mediante o desenrolo dun protocolo multilocus de tipado xenético de alto rendemento

Abstract

A criptosporidiose é unha enfermidade causada por un grupo de protozoos pertencentes ó phylum Apicomplexa que cursa xeralmente en forma de diarreas autolimitadas acompañadas de episodios de dor abdominal e vómitos. A falla dun tratamento específico contra dita doenza, a patoloxía soe resolverse de forma espontánea en poucas semanas, aínda que pode resultar letal en doentes inmunocomprometidos e naqueles países en vías de desenvolvemento destaca a súa potencial capacidade de compromete-lo normal desenrolo dos doentes pediátricos. Prodúcense uns nove millóns de casos ó ano en todo o mundo, presentando vías de transmisión tanto zoonóticas como antroponóticas. De feito, debido a que as súas características biolóxicas (formas de resistencia) e ecolóxicas (ubicuidade) favorecen unha eficaz propagación do parasito causante, este considérase un patóxeno emerxente a nivel mundial. O diagnóstico preciso da criptosporidiose baséase na correcta identificación da especie e subtipo infectantes. Para elo estudáronse os padróns de variación nucleotídica de 10 xenes nucleares naquelas especies do xénero Cryptosporidium que máis afectan a humanos. Esta primeira análise evidenciou que os xenomas destes parasitos amosan unha diversidade neutra promedio moderada, evolucionando baixo o efecto predominante da selección purificadora, aínda que un dos locus estudado e o cal ten un alto valor funcional (caso do xene gp60, o cal codifica dúas glicoproteínas que participan no proceso de ancoraxe e invasión das células hóspedes) evoluciona baixo o efecto da selección purificadora. Unha vez estudados os padróns de variación destes loci foi posible identificar aquelas variantes alélicas (55 SNVs) que mellor discriminaban a nivel inter e intraespecífico, os cales se utilizaron no deseño dun protocolo de xenotipado de alto rendemento baseado na tecnoloxía iPLEXTM (MassARRAY System, Agena Bioscience Inc., antes Sequenom) e permitiu a detección molecular das especies (C. hominis e C. parvum) e subtipos (Ib, Id, IIa e IIn) máis frecuentes na área sanitaria de Santiago de Compostela. Ademais de ser dúas ordes de magnitude máis económico (en termos de tempo e custo), este método demostrou unha sensibilidade e especificidade (87 e 99%, respetivamente) mellores que a técnica de PCR-secuenciación de diferentes loci (SSU RNA, COWP1 ou gp60) que se aplica habitualmente coa mesma finalidade grazas a contar con 82 mostras que foran previamente tipadas no Center for Disease Control and Prevention (CDC, Atlanta, EUA).