Biomarcadores de estrés oxidativo en jabalí (Sus scrofa) del Noroeste de la Península Ibérica

dc.contributor.affiliationUniversidade de Santiago de Compostela. Departamento de Anatomía, Produción Animal e Ciencias Clínicas Veterinarias
dc.contributor.authorGarcía-Muñoz, Javier
dc.contributor.authorPortillo-Moreno, Ángel
dc.contributor.authorSolomando González, Juan Carlos
dc.contributor.authorFernández-Casado, David
dc.contributor.authorMartínez-Morcillo, Salomé
dc.contributor.authorMíguez-Santiyán, María del Prado
dc.contributor.authorSoler Rodríguez, Francisco
dc.contributor.authorLópez Beceiro, Ana María
dc.contributor.authorFidalgo Álvarez, Luis Eusebio
dc.contributor.authorPérez-López, Marcos
dc.date.accessioned2026-05-21T07:16:28Z
dc.date.available2026-05-21T07:16:28Z
dc.date.issued2023-12-21
dc.description.abstractLa existencia en el medio ambiente de compuestos químicos contaminantes constituye una amenaza tanto para los seres vivos como para el conjunto del ecosistema. Por ello, la Ecotoxicología está desarrollando nuevas herramientas, como el empleo de biomarcadores, con el objetivo de evaluar el efecto de estos agentes contaminantes. Muchos estudios hablan sobre el papel de los indicadores de estrés oxidativo como posibles parámetros de gran utilidad en el ámbito de la contaminación ambiental. Sin embargo, los estudios centrados en fauna salvaje, y más concretamente en el jabalí (Sus scrofa), son escasos, a pesar de la amplia distribución geográfica de este ungulado, lo cual permitiría su empleo como bioindicador en programas de biomonitorización ambiental. En el presente trabajo se determinaron los niveles de dos biomarcadores de estrés oxidativo, malondialdehído (MDA) y glutatión reductasa (GR), en el tejido renal de jabalíes procedentes del noroeste de España. Además, se evaluó la influencia del sexo en los valores obtenidos. Los valores medios globales fueron de 1.811 ± 0.426 nmoles/mg de proteína para el MDA, y 0.079 ± 0.019 picomol/min/mg de proteína para la actividad GR. Con respecto a la influencia del factor sexo, en los niveles de MDA se encontraron diferencias estadísticamente significativas, presentando unos niveles de estrés oxidativo superiores los machos con respecto a las hembras. Estos resultados constituyen una línea base de los niveles de biomarcadores de estrés oxidativo en especies de caza mayor, con la finalidad de que sean empleados en futuros estudios de biomonitorización
dc.description.abstractThe presence of chemical pollutants in the environment poses a threat to both living organisms and the ecosystem as a whole. For this reason, ecotoxicology is developing new tools, such as the use of biomarkers, to assess the effects of these pollutants. Many studies discuss the role of oxidative stress indicators as potentially useful parameters in the field of environmental pollution. However, studies focused on wildlife, and more specifically on the wild boar (Sus scrofa), are scarce, despite the wide geographic distribution of this ungulate, which would allow for its use as a bioindicator in environmental biomonitoring programs. In this study, we determined the levels of two biomarkers of oxidative stress, malondialdehyde (MDA) and glutathione reductase (GR), in the kidney tissue of wild boars from northwestern Spain. In addition, we evaluated the influence of sex on the values obtained. The overall mean values were 1.811 ± 0.426 nmol/mg of protein for MDA, and 0.079 ± 0.019 picomol/min/mg of protein for GR activity. Regarding the influence of sex, statistically significant differences were found in MDA levels, with males exhibiting higher levels of oxidative stress than females. These results provide a baseline for oxidative stress biomarker levels in big game species, with the aim of using them in future biomonitoring studies.
dc.description.abstractA existencia no medio ambiente de compostos químicos contaminantes constitúe unha ameaza tanto para os seres vivos como para o conxunto do ecosistema. Por iso, a Ecotoxicología está a desenvolver novas ferramentas, como o emprego de biomarcadores, co obxectivo de avaliar o efecto destes axentes contaminantes. Moitos estudos falan sobre o papel dos indicadores de tensións oxidativo como posibles parámetros de gran utilidade no ámbito da contaminación ambiental. Con todo, os estudos centrados en fauna salvaxe, e máis concretamente no xabarín (Sus scrofa), son escasos, a pesar da ampla distribución xeográfica deste ungulado, o cal permitiría o seu emprego como bioindicador en programas de biomonitorización ambiental. No presente traballo determináronse os niveis de dous biomarcadores de tensións oxidativo, malondialdehído (MDA) e glutatión reductasa (GR), no tecido renal de xabaríns procedentes do noroeste de España. Ademais, avaliouse a influencia do sexo nos valores obtidos. Os valores medios globais foron de 1.811 ± 0.426 nmoles/mg de proteína para o MDA, e 0.079 ± 0.019 picomol/min/mg de proteína para a actividade GR. Con respecto á influencia do factor sexo, nos niveis de MDA atopáronse diferenzas estatisticamente significativas, presentando uns niveis de tensións oxidativo superiores os machos con respecto ás femias. Estes resultados constitúen unha liña basee dos niveis de biomarcadores de tensións oxidativo en especies de caza maior, coa finalidade de que sexan empregados en futuros estudos de biomonitorización.
dc.description.peerreviewedSI
dc.description.sponsorshipLos autores desean agradecer a los centros de Recuperación de Fauna Salvaje de Galicia y a la Dirección Xeral de Patrimonio Natural (Consellería de Medio Ambiente y Ordenación do Territorio) de la Xunta de Galicia, por autorizar el uso y traslado de ejemplares de fauna empleados en el presente trabajo. Este trabajo ha sido posible gracias al Fondo Europeo de Desarrollo Regional (ERDF) y a la Junta de Extremadura (GR21118).
dc.identifier.citationGarcía-Muñoz, J., Portillo Moreno, A., Solomando González, J. C., Fernández Casado, D., Martínez Morcillo, S., Míguez Santiyán, M. P., … Pérez-López, M. (2023). Biomarcadores de estrés oxidativo en jabalí (Sus scrofa) del Noroeste de la Península Ibérica. Ecosistemas, 32(3), 2610. https://doi.org/10.7818/ECOS.2610
dc.identifier.doi10.7818/ECOS.2610
dc.identifier.issn1697-2473
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/10347/47332
dc.issue.number3
dc.journal.titleEcosistemas: revista científica de ecología y medio ambiente
dc.language.isospa
dc.page.initial2610
dc.publisherAsociación Española de Ecología Terrestre (AEET)
dc.relation.publisherversionhttps://doi.org/10.7818/ECOS.2610
dc.rights© 2023 Los Autores. Editado por la AEET. Attribution-NonCommercial 4.0 International
dc.rights.accessRightsopen access
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
dc.subjectBiomarcador
dc.subjectEstrés oxidativo
dc.subjectGlutatión reductasa
dc.subjectJabalí
dc.subjectMalondialdehído
dc.subjectRiñón
dc.subjectSus scrofa
dc.subjectBiomarker
dc.subjectOxidative stress
dc.subjectGlutathione reductase
dc.subjectWild boar
dc.subjectMalondialdehyde
dc.subjectKidney
dc.subject.classificationInvestigación
dc.titleBiomarcadores de estrés oxidativo en jabalí (Sus scrofa) del Noroeste de la Península Ibérica
dc.title.alternativeBiomarkers of oxidative stress in wild boar (Sus scrofa) from the northwestern Iberian Peninsula
dc.title.alternativeBiomarcadores de tensións oxidativo en xabarín (Sus scrofa) do Noroeste da Península Ibérica
dc.typejournal article
dc.type.hasVersionVoR
dc.volume.number32
dspace.entity.typePublication
relation.isAuthorOfPublicationeeb4cf9a-640c-482f-ad47-9910804b4977
relation.isAuthorOfPublication7c81fbfa-2c3f-4abe-87f2-b2029b7b272e
relation.isAuthorOfPublication.latestForDiscoveryeeb4cf9a-640c-482f-ad47-9910804b4977

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
2023_ECO_estres_oxidativo_jabali.pdf
Size:
1.45 MB
Format:
Adobe Portable Document Format