Arbor Aldea, Mariña2024-12-102024-12-102020-12-18Arbor Aldea M. (2020). Copia, marcas “anómalas” y eclosión del refrán en los testimonios de la lírica gallego-portuguesa (Cancioneiro da Ajuda, Lisboa). Madrygal. Revista de Estudios Gallegos, 23, 39-60. https://doi.org/10.5209/madr.730651988-3285https://hdl.handle.net/10347/38071La edición de las cantigas copiadas en el Cancioneiro da Ajuda (A) y el estudio de este manuscrito en sus más pequeños detalles materiales y organizativos nos enfrentan a un problema que afecta a los poemas dotados de refrán: se trata de la identificación y marcaje, en el proceso de copia, de este elemento estructural de la composición. En este trabajo analizaremos los diversos sectores del códice en el que se detectan marcas anómalas –en determinados casos corregidas en los márgenes del folio con las oportunas notas técnicas–, los textos que ofrecen estribillos de dudosa interpretación y los autores a los que pertenecen, así como su distribución a lo largo de la antología poética. Queremos verificar, así, cómo funciona el refrán y en qué cronología se produce su eclosión, y si estos sectores coinciden, y por qué, con zonas del manuscrito que ya habían sido identificadas en trabajos previos como “zonas de conflicto” en la copia inestable de un cancionero que, a partir de un determinado momento, sigue fuentes diversas, no orgánicas, que no fueron sometidas al filtro previo que caracteriza el primer sector del códice.A edición das cantigas copiadas no Cancioneiro da Ajuda (A) e o estudo deste manuscrito nos seus máis pe-quenos detalles materiais e organizativos enfróntannos a un problema que afecta os poemas dotados de refrán: trátase do illamento e da marcaxe, no proceso de copia, deste elemento estrutural da composición. Neste traballo analizaremos os diversos sectores do códice en que se detectan marcas anómalas –en determinados casos corrixidas nas marxes do folio coas oportunas notas técnicas–, os textos que ofrecen estribillos de dubidosa interpretación e os autores a que pertencen, así como a súa distribución ao longo da antoloxía poética. Queremos verificar, así, como funciona o refrán e en que cronoloxía se produce a súa eclosión, e se estes sectores coinciden, e por que, con zonas do manuscrito que foron xa identificadas en traballos previos como “zonas de conflito” na copia inestable dun cancioneiro que, a partir dun determinado momento, segue fontes diversas, non orgánicas, que non foron sometidas ao filtro previo que caracteriza o primero sector do códice.The edition of the cantigas of the Cancioneiro da Ajuda (A) and the study of its subject matter and orga-nization presents a problem when dealing with the poems with refrains: how this structural element is marked and identified during the process of copy. This paper analyses different passages that present anomalous markings (in some cases corrected in the margins, where technical notes have also been added), poems with refrains of dubious authorship and meaning, and their distribution in the manuscript. Our purpose is to verify how refrains work and which years mark their emergence, and if (and why) they appear in sections of the manuscript identified by previous scholarship as ‘conflict zones’ of the unstable copy process of a can-cioneiro, areas copied after a certain moment using he-terogeneous sources that did not pass the same review process as the materials of its first sections.spaAttribution 4.0 Internationalhttp://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.enRefránCancioneiro da AjudaTradición manuscritaLírica profana gallego-portuguesaLírica profana galego-portuguesaRefrainsManuscript TraditionGalician-Portuguese Profane Lyric570107 Lengua y literaturaCopia, marcas “anómalas” y eclosión del refrán en los testimonios de la lírica gallego-portuguesa (Cancioneiro da Ajuda, Lisboa)Copia, marcas “anómalas” e eclosión do refrán nos testemuños da lírica ga-lego-portuguesa (Cancioneiro da Ajuda, Lisboa)Copy, “Anomalous” Markings, and Emergence of the Refrain in Galician--Portuguese Lyric Manuscripts (Cancioneiro da Ajuda, Lisboa)journal article10.5209/madr.73065open access