Costa García, José ManuelDiéguez Diéguez, Concepción2019-05-212019-05-212018Costa-García, J. M., & Diéguez Diéguez, C. (2018). Algunhas reflexións sobre a terminoloxía usada en arqueoloxía: arredor do termo castrametación e o seu emprego na lingua galega. Cadernos de Lingua, 36, 81-109.1130-5924http://hdl.handle.net/10347/18799Bibliografía Xeral Adroher Auroux, Andrés María, Alejandro Caballero Cobos, Amparo Sánchez Moreno, Juan Antonio Salvador Oyonate e Francisco J. Brao González (2006): "Estructuras defensivas tardorrepublicanas en el ámbito rural de la Bastetania", en Ángel Morillo Cerdán (ed.), Arqueología Militar Romana en Hispania. Madrid: CSIC - Ed. Polifemo, 625-638. AE = L'Année épigraphique. Paris: CNRS. Alarcão, Jorge e Mário Barroca (eds.) (2012): Dicionário de arqueologia portuguesa. Porto: Figueirinhas. Alcina Franch, José (ed.) (1998): Diccionario de arqueología. Madrid: Alianza. Alonso Estravís, Isaac (1986): Dicionario da língua galega. Madrid: Alhena [1º ed.]. Alonso Estravís, Isaac (1995): Dicionario da língua galega. Santiago de Compostela: Sotelo Blanco Edicións [1º ed.]. Álvarez Rico, Mauricio G. (2002): "The Greek military camp in the Ten Thousand's army", Gladius 22, 29-56. Álvarez Rico, Mauricio G. (2013): El campamento militar griego en época clásica. Madrid: CSIC-Polifemo. Ares Vázquez, María Carme et alii (1988): Diccionario Xerais da Lingua. Vigo: Edicións Xerais de Galicia [1ª ed. 1986. 1ª reimpresión 1987, 2ª reimpresión 1988. 2ª edición 1988]. Aurélio = Buarque de Holanda Ferreira Aurélio (ed.) (2004): Aurélio Século XXI. O Dicionário da Língua Portuguesa (3 ed.). Curitiba: Editora Positivo. Barreiros, Fortunato José (1838): Principios geraes de Castrametação, applicados ao acampamento das tropas Portuguezas. Lisboa: Typografia da Academia. Biondi Perelli, Ferdinando (1830): Corso elementare di fortificazione ad uso delle scuole militari. Livorno: Sardi. Birley, Eric (1981): "Hyginus and the First Cohort", Britannia 12, 287. Blanco-Rotea, Rebeca (2015): Arquitectura y paisaje. Fortificaciones de frontera en el sur de Galicia y norte de Portugal. USC: Tesis de doutoramento inédita. Boullón Agrelo, Ana Isabel, Henrique Monteagudo Romero e Xermán García Cancela (1988): Diccionario normativo galego-castelán. Vigo: Galaxia. bUSCatermos = Servizo de Normalización Lingüistica-USC (2017): bUSCcatermos. Edición en liña: https://aplicacions.usc.es/buscatermos/publica/index.htm [13/03/17]. Caamaño Gesto, José Manuel (1991): "O campamento romano de Cidadela (Sobrado dos Monxes. A Coruña)", Larouco 1, 119-122. Caamaño Gesto, José Manuel (1996): "Los campamentos romanos de Galicia", en Carmen Fernández Ochoa e Manuel Fernández-Miranda (eds.), Los Finisterres atlánticos en la Antigüedad : época prerromana y romana. Madrid: Electra, 113-117. Camino Mayor, Jorge, Rogelio Estrada García e Yolanda Viniegra Pacheco (2002): "El campamento romano de la Vía Carisa en Asturia Transmontana", Espacio, Tiempo y Forma, Serie I, Prehistoria y Arqueología, 261-276. Camino Mayor, Jorge, Eduardo Peralta Labrador e José Francisco Torres Martínez (eds.) (2015): Las Guerras Astur-Cántabras. Gijón: KRK Ediciones. Campbell, Brian (1987): "Teach Yourself How to Be a General", Journal of Roman Studies 77, 13-29. Campos Carrasco, Juan Manuel e Javier Bermejo Meléndez (2015): El Urbanismo Militar del Castellum de Tamuda. La castramentación interior. Roma: L'Erma di Bretschneider. Carballeira Anllo, Xosé María et alii (2002): Diccionario Xerais da Lingua. Vigo. Edicións Xerais de Galicia [1ª ed.]. Carballeira Anllo, Xosé María (coord.) (2009): Gran diccionario Xerais da Lingua. Vigo: Edicións Xerais de Galicia [1ª ed., 1ª imp. 2000]. Carretero Vaquero, Santiago e Mª Victoria Romero Carnicero (1996): Los Campamentos Romanos de Petavonium (Rosinos de Vidriales, Zamora). Zamora: Fundación Rei Alfonso Henriques. Cataneo, Pietro (1569): "De la castrametatione over figura antica del campo de’Romani". I Quattro Primi Libri di Architettura. Venezia: Casa de'figliuoli di Aldo. Cercaterm = TERMCAT (2017): Cercaterm. Edición en liña: http://www.termcat.cat/ca/Cercaterm/ [21/04/17]. CIL = Corpus Inscriptionum Latinarum. Berlin: Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften. Cortada i Colomer, Lluís (1998): Estructures territorials, urbanisme i arquitectura poliorcètics a la Catalunya preindustrial (Vol 2. Segles XVIII i XIX). Barcelona: Institut d'Estudis Catalans. Costa-García, José Manuel (2010): "Estudo de paramentos e análise das estruturas exhumadas na “pars nobilis” do campamento romano de A Cidadela (Sobrado dos Monxes, A Coruña)", Gallaecia 29, 191-201. Costa-García, José Manuel (2011): "La castrametación romana en el Noroeste Peninsular: Algunos apuntes para su estudio", Férvedes 7, 215-223. Costa-García, José Manuel (2013): Arqueología de los asentamientos militares romanos en la Hispania altoimperial (27 a. C. – ca. 280 d. C.). USC: Tese de doutoramento inédita. Costa García, José Manuel, Rebeca Blanco-Rotea, Manuel Gago Mariño, João Fonte (2015): "Novedades sobre la presencia del ejército romano en el occidente galaico", en Jorge Camino Mayor, Eduardo Peralta Labrador e José Francisco Torres Martínez (Eds.), Las Guerras Astur-Cántabras. Gijón: KRK Ediciones, 285-289. Costa-García, José Manuel, João Fonte, Andrés Menéndez Blanco, David González Álvarez, Manuel Gago Mariño, Rebeca Blanco-Rotea e Valentín Álvarez Martínez (2016): "Roman military settlements in the Northwest of the Iberian Peninsula. The contribution of historical and modern aerial photography, satellite imagery and airborne LiDAR", AARGnews 52, 43-51. Cruso, John (1642): Castrametation or the measuring out of the quarters for the encamping of an army. London: Andrew Crook. D'Ayala, Mariano (1841): Dizionario militare francese-italiano. Napoli: Gaetano Nobili. DEA = Seco, Manuel, Olimpia Andrés e Gabino Ramos (2006): Diccionario del Español Actual (2 Vols.). Madrid: Santillana. Devoto-Oli = Devoto, Giacomo e Gian Carlo Oli (eds.) (2008): Il Devoto-Oli 2009. Vocabolario della lingua italiana. Milano: Mondadori. DEX Online = V. A. (2016): DEX Online. Dicționare ale limbii române. https://dexonline.ro/ [07/10/2016]. De Fallois, Joseph (1771): Traité de la castramétation et de la défense des places fortes. Berlin: Decker. De Soroa y Fernández de la Somera, José María (1896): Fortificación de campaña y permanente, puentes minas y castrametación. Madrid: J. Palacios. DIEC2 = Institut d’Estudis Catalans (2015): Diccionari de la llengua catalana. http://dlc.iec.cat/ [12/09/2016]. DLR = Scriban, August. (1939): Dicționaru limbiĭ româneștĭ (Etimologii, înțelesuri, exemple, citațiuni, arhaizme, neologizme, provincialisme). Iași: Presa Bună. DRAE = Real Academia Española (ed.) (2014): Diccionario de la lengua española (23 ed.). Madrid: RAE-Espasa. DRAIng = Real Academia de Ingeniería (ed.) (2015): Diccionario de la Real Academia de Ingeniería. http://diccionario.raing.es/ [12/09/2016]. Du Choul, Guillaume (1554): Discours sur la castramétation et discipline militaire des Romains Lyon: Gillaume Rouille. EDicL = De Vaan, Michiel (2008): Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages. Leiden: Brill. Esclús y Gómez, José María (1845): Curso completo del arte y de la historia militar. Madrid: Biosca. Fabião, Carlos (2005): "Arqueología militar romana da Lusitania: textos e evidencias materiais", en Cesáreo Pérez-González e Emilio Illarregui (Eds.), Arqueología Militar Romana en Europa. Actas del Congreso celebrado en Segovia del 3 al 14 de julio de 2001. Salamanca: Junta de Castilla y León–Universidad SEK, 53-74. Fabião, Carlos (2006): "The Roman army in Portugal" en Ángel Morillo Cerdán e Javier Aurrecoechea (eds.), The Roman Army in Hispania. León: ULe, 107-126. Fatás Cabeza, Guillermo e Gonzalo M. Borrás (1990): Diccionario de términos de arte y elementos de arqueología y numismática. Madrid: Alianza. Feixó Cid, Xosé (1988): Diccionario galego-castelán castelán-galego. Vigo: Ir Indo [1ª ed., 3ª imp.]. Feixó Cid, Xosé (1988): Diccionario da lingua galega. Vigo: Ir Indo [1ª ed.]. Fernández Vega, Pedro Ángel, Rafael Bolado del Castillo, Joaquín Callejo Gómez e Lino Mantecón Callejo (2012): "El castro de Las Rabas (Cervatos, Cantabria) y las Guerras Cántabras: resultados de las intervenciones arqueológicas de 2009 y 2010", Munibe 63, 213-253. Ferraz, Vicente (1800): Tratado de Castrametación o Arte de Campar. Madrid: Real Escuela de Ingenieros. Ferreiro, Emilia (1997): "La revolución informática y los procesos de lectura y escritura", Estudos Avançados 11 (29), 277-285. Filgueira Valverde, Xosé Luis, Lois Tobío Fernandes, Xulián Magariños Negreira e Xulio Cordal Carús (Eds.) (1926): Vocabulario popular castelán-galego. Vigo: El Pueblo Gallego. Frere, Sebastian S. (1980): "Hyginus and the First Cohort", Britannia 11, 51-60. Gago Mariño, Manuel e Antón Fernández Malde (2015): "Un posible recinto campamental romano en O Cornado (Negreira, Galicia)", Nailos 2, 229-251. Galindo Díaz, Jorge A. (1996): El conocimiento constructivo de los ingenieros militares del siglo XVIII. Un estudio sobre la formalización del saber técnico a través de los tratados de arquitectura militar. Universidad Politécnica de Catalunya: Tese de doutoramento inédita. García-Bellido, Mª Paz (Ed.) (2006): Los campamentos romanos en Hispania (27 a.C.-192 d.C). El abastecimiento de moneda (3 Vols.). Madrid: Polifemo. García Alonso, Manuel (2003): "El Cincho (La Población de Yuso), un campamento romano de las Guerras Cántabras en tierras campurrianas", Cuadernos de Campoo 31, 4-13. García Alonso, Manuel (2006): "El yacimiento de El Cincho (La población de Yuso), una castramentación romana de las Guerras Cántabras", en Mª Paz García-Bellido (Ed.), Los campamentos romanos en Hispania (27 a.C.-192 d.C): el abastecimiento de moneda. Madrid: Polifemo, vol. 2, 453-463. García Marcos, Victorino (2002): "Novedades acerca de los campamentos romanos de León", en Ángel Morillo Cerdán (ed.), Arqueología Militar Romana en Hispania. Madrid: Polifemo, 167-211. Gilliver, Catherine M. (1993): "The de munitionibus castrorum: Text and Translation", Journal of Roman Military Equipment Studies 4, 33-48. Gilliver, Catherine M. (2001): The Roman Art of War. Charleston: Tempus. Gómez Clemente, Xosé Manuel, Xavier Gómez Guinovart e Alberto Simões (2014): Dicionario de sinónimos do galego. Vigo: Universidade de Vigo. González González, Manuel e Antón L. Santamarina Fernández (dir.) (2012): Dicionario da Real Academia Galega. A Coruña: Real Academia Galega. http://academia.gal/dicionario [12/01/17]. González Ruibal, Alfredo (2007): "Galaicos. Poder y comunidad en el Noroeste de la Península Ibérica (1200 a. C.- 50 d. C.)", Brigantium 18-19, 17-692. Gorges, Jean-Gerard e Francisco Germán Rodríguez Martín (2006): "Un probable complejo militar romano de época republicana en la Beturia túrdula : notas preliminares sobre el campamento del "Pedrosillo" (Casas de Reina, Badajoz)", en Ángel Morillo Cerdán (ed.), Arqueología militar romana en Hispania II: Producción y abastecimiento en el ámbito militar. León: ULe, 655-669. Grillone, Antonino (1977): "Sul "De metatione castrorum" dello pseudo-Igino", Latomus 36 (3), 794-800. Grillone, Antonino (1987): "Problemi tecnici e datazione del 'De metatione castrorum' dello ps.-Igino", Latomus 46 (2), 399-412. Gutiérrez González, J. Avelino (2002): "Castros y campamentos de campaña de las guerras cántabras". Miguel Ángel de Blas Cortina e Ángel Villa Valdés (eds.), Del castrum al castellum. Los castros entre la Antigüedad y la Alta Edad Media. Navia: Ayuntamiento de Navia, 301-316. Gutiérrez González, J. Avelino (2014): "Fortificaciones tardoantiguas y visigodas en el norte peninsular (ss. V-VIII)", en Raúl Catalán Ramos, Patricia Fuentes Melgar e José Carlos Sastre Blanco (eds.), Las fortificaciones en la tardoantigüedad. Madrid: La Ergastula, 191-214. Hale, John Rigby (1983): Renaissance war studies. London: The Hambledon Press. Hermida Borrajo, Xosé Avelino et alii (2006): Gran dicionario século 21 da lingua galega. Vigo: Ed. do Cumio-Galaxia [1ª ed., 1ª imp.] Hernàndez Cardona, Francesc Xavier e Xavier Rubio Campillo (2009): Talamanca 1714. Arqueologia d’una batalla. Tarragona: Llibres de Matrícula. HOEPLI = Gabrielli, Aldo (ed.) (2015): Grande Dizionario HOEPLI Italiano. Milano: Hoepli. Houaiss = Houaiss, Antônio (ed.) (2009): Dicionário Houaiss da língua portuguesa (3 ed.). Rio de Janeiro: Objetiva. ILS = Dessau, H. (1892-1916): Inscriptiones Latinae Selectae. Berlin: Berolini apud Weidmannos. Isla Frez, Amancio (2001): “Villa, villula, castellum. Problemas de terminología rural en época visigoda”, Arqueología y territorio medieval 8, 9-20. Jiménez de Furundarena, Agustín (1994): “Castrum en la Hispania romana y visigoda”, Historia Antiqua 18, 441-455. Jiménez de Furundarena, Agustín (1995): “Castellum en la Hispania romana: su significado militar”, Historia Antiqua 19, 129-150. Labèrnia i Esteller, Pere (1844): Diccionario de la lengua castellana con las correspondencias catalana y latina. Barcelona: Grau. Lenoir, Maurice (1979): Des fortifications du camp. Paris: Les Belles Lettres. Le Blond, Guillaume (1748): Essai sur la castramétation ou sur la mesure et le tracé des camps. Paris: Chez Charles-Antoine Jombert. Lochée, Lewis (1778): Essay on castrametation. London: L. Lochée. López, Cruz, Xosé, Antonio Pena e María I. Ferreiro Rodríguez (2001): Diccionario Cumio español-galego. Vigo: Ed. do Cumio [1ª ed., 1ª imp.] López Cuevillas, Florentino (1933): "Prehistoria de Melide", en Terra de Melide. Santiago de Compostela: SEG, 31-184. Luik, Martin (1997): "Die römischen Militärlagern der Iberischen Halbinsel von der Zeit des Republik bis zum Ausgang des Prinzipats: Ein Forschungsüberblick", Jahrbuch Des RöMisch-Germanischen Zentralmuseums Mainz 44, 213-275. Mantecón Callejo, Lino e Javier Marcos Martínez (2008): "Una fortificación medieval singular en la cornisa cantábrica: la mota de Trespalacios (Hijojedo [Suances, Cantabria])", Territorio, sociedad y poder 3, 112-130. Marín y Mendoza, Joaquín (1776): Historia de la milicia española. Madrid: A. de Sancha. Martín Hernández, Esperanza (2015): "El Mouro. Castrametación en la vía de la Mesa (Belmonte de Miranda/Grao, Asturias)", en Jorge Camino Mayor, Eduardo Peralta Labrador e José Francisco Torres Martínez (eds.), Las Guerras Astur-Cántabras. Gijón: KRK, 239-247. Mendes de Vasconcelos, Luís (1612): Arte militar diuidida em tres partes. Alenquer: Vicente Álvarez. Mendoça de Oliveira, Mário (2011): "A defesa da Baía de Todos os Santos", en Carlos Cardoso, Fátima Tavares e Cláudio Pereira (eds.), Baía de Todos os Santos. Aspectos Humanos. Salvador: EDUFBA, 129-204. Menéndez Blanco, Andrés, David González Alvarez, Valentín Álvarez Martínez e José Ignacio Jiménez Chaparro (2011): "Nuevas evidencias de la presencia militar romana en el extremo occidental de la Cordillera Cantábrica", Gallaecia 30, 145-165. Menéndez Blanco, Andrés, David González Alvarez, Valentín Álvarez Martínez e José Ignacio Jiménez Chaparro (2013): "Propuestas de prospección de bajo coste para la detección de campamentos romanos de campaña. El área occidental de la Cordillera Cantábrica como caso de estudio", Munibe 64, 175-197. Mittellat. W. = V. A. (1967-2014): Mittellateinisches Wörterbuch bis zum ausgehenden 13. Jahrhundert. München: C. H. Beck. Monteagudo Romero, Enrique e Xermán García Cancela (coord.) (1994): Diccionario galego-castelán. Vigo: Galaxia [1ª Ed.]. Moreau, Filipe Eduardo (2011): Arquitetura militar en Salvador da Bahia. FAU-USP: Tese de doutoramento inédita. Morillo Cerdán, Ángel (1993): "Campamentos romanos en España a través de los textos clásicos", Espacio, Tiempo y Forma 2. Historia Antigua 6, 379-398. Morillo Cerdán, Ángel (2002): "Conquista y estrategia: el ejército romano durante el periodo augusteo y julio-claudio en la región septentrional de la Península Ibérica", en Ángel Morillo Cerdán (ed.), Arqueología Militar Romana en Hispania. Madrid: Polifemo, 67-93. Morillo Cerdán, Ángel, Sabino Perea Yébenes e José Luis Ramírez Sádaba (2008): "Las guerras cántabras", en José Ramón Aja Sánchez, Miguel Cisneros Cuchillos e José Luís Ramírez Sádaba (eds.), Los cántabros en la antigüedad. La historia frente al mito. Santander: Universidad de Cantabria: 105-132. Morrison, James L. (1974): "Educating the Civil War Generals: West Point, 1833-1861", Military Affairs 38 (3), 108-111. Nicholson, William (1818): British Encyclopaedia: Or, Dictionary of Arts and Sciences, Comprising an Accurate and Popular View of the Present Improved State of Human Knowledge. Philadelphia: Mitchell, Ames & White. Niermeyer, Jan Frederik (1976): Mediae Latinitatis lexicon minus. Leiden: Brill. NLDic = Lewis, Charlton T. e Charles Short (1879): A new Latin Dictionary. New York: Harper & Brothers. O'Donnell, Hugo (2006): "El reposo del ejército. Estudio del campamento temporal del tiempo de los Austrias", en Enrique García Hernán e Davide Maffi (eds.), Guerra y sociedad en la monarquía hispánica: política, estrategia y cultura en la Europa moderna (1500-1700). Madrid: Laberinto, vol. 1, 381-400. Ocampo, Estela (1992): Diccionario de términos artísticos y arqueológicos. Barcelona: Icaria. OED = Benbow, Timothy J. (Ed.) (1989): Oxford English Dictionary (2 ed.). Oxford: OUP. OED Online = Simpson, John (ed.) (2015): Oxford English Dictionary Online. http://www.oed.com/ [23/08/2016]. Oikarinen, Teija (2014): "Archaeological Grey Reports: Current Issues and Their Potential for the Future", en Janne Ikäheimo, Anna-Kaisa Salmi e Tiina Äikäs (eds.), Sounds Like Theory. XII Nordic Theoretical Archaeology Group Meeting in Oulu 25.–28.4.2012. Helsinki: Archaeological Society of Finland, 187-197. OLD = Glare, Peter G. W. (1968): Oxford Latin Dictionary. Oxford: Clarendon Press. Olmos Benlloch, P. (2010): Estudi dels patrons mètrics arquitectònics i urbanístics del món ibèric (segles V-II aC). Universitat Rovira i Virgili: Tese de dutoramento inédita. Orejas, Almudena, Francisco Javier Sánchez-Palencia, Alejandro Beltrán, José Ángel Ron, Luís Francisco López, Brais X. Currás, Damián Romero, Elena Zubiaurre, Julio Gil Pecharromán e Luís Arboledas (2015): "Conquista, articulación del territorio y explotación de recursos en el límite entre el convento lucense y el de los ástures (Proyecto IVGA)", en Jorge Camino Mayor, Eduardo Peralta Labrador e J. Francisco Torres Martínez (eds.), Las Guerras Astur-Cántabras. Gijón: KRK, 247-260. Parga-Dans, Eva e Rocío Varela-Pousa (2011): "Caracterización socioeconómica de la Arqueología Comercial española. Resultados de la primera encuestas nacional dirigida a empresas del sector", Complutum 22 (1), 9-23. Parga-Dans, Eva e Rocío Varela-Pousa (2014): Caracterización de la arqueología comercial en España. Santiago de Compostela: Incipit-CSIC. Parker, Geoffrey (1985): El Ejército de Flandes y el camino español: 1567-1659 : la logística de la victoria y derrota de España en las guerras de los Países Bajos. Madrid: Alianza. Parker, Geoffrey (1990): La Revolución militar : las innovaciones militares y el apogeo de occidente, 1500-1800. Barcelona: Crítica. Parker, Geoffrey e Angela Parker (1991): Los Soldados europeos entre 1550 y 1650. Madrid: Akal. Patrizi, Francesco (1594): Paralleli militari. Roma: Luigi Zannetti. Pena, Xosé Antonio et alii (2006): Gran dicionario século 21 castelán-galego, galego-castelán. Vigo: Ed. do Cumio-Galaxia [1ª ed., 1ª imp.] Peralta Labrador, Eduardo (1999): "Los castros cántabros y los campamentos romanos de Toranzo y de Iguña. Prospecciones y sondeos (1996-1997)", en Martín Almagro Gorbea, José Mª. Blázquez Martínez e Michel Reddé (eds.), Las guerras cántabras. Madrid: Fundación Marcelino Botín, 201-276. Peralta Labrador, Eduardo (2002a): "Los campamentos de las Guerras Cántabras de Iguña, Toranzo y Buelna (Cantabria)", en Ángel Morillo Cerdán (ed.), Arqueología Militar Romana en Hispania. Madrid: Polifemo, 327-338. Peralta Labrador, Eduardo (2002b): "Los campamentos romanos de campaña (castra aestiva): evidencias científicas y carencias académicas", Nivel Cero 10, 49-87. Pérez Barreiro, Servando (2008): Dicionario completo galego-inglés inglés-galego. Vigo: Cardeñoso [1ª ed., 1ª imp.]. Pérez del Castillo, Bernardo (1579): Los Discursos de la religión, castramentaçion, assiento del Campo, Baños y exerçiçios de los Antiguos Romanos y Griegos. Lyon: Gillaume Rouille. Pérez i García, V. Lluis (2010): Fortificacions i espai urbà a l'època romana en el Conventus Tarraconensis. Universitat Rovira i Virgili. Tese de doutoramento inédita. Perozo Ruiz, Xosé Antonio e Bieito Ledo (dir.) (1999): Enciclopedia Galega Universal. Vigo: Ir Indo [1ª ed., 1ª imp.]. Pimentel, Luís Serrão (1648): Tratado da castramentasão ou aloiamento dos exercitos. Manuscrito: Biblioteca Nacional de Portugal (COD-1648). http://purl.pt/28029/1/index.html#/149/html [13/10/2016]. Principal, Jordi, Mª Pilar Camañes e Carles Padrós (2015): "Un edifici singular al castellum romanorepublicà de Monteró 1 (Camarasa, la Noguera), i l’urbanisme complex d’un post avançat del nord-est de la Citerior", Revista d’Arqueologia de Ponent 25, 309-325. Real Academia Galega (ed.) (1913-1928): Diccionario gallego-castellano. A Coruña: RAG. Real Academia Galega (ed.) (1990): Diccionario da Lingua Galega. A Coruña-Santiago de Compostela: RAG-ILGA. Real Academia Galega (ed.) (1993): Pequeno diccionario da Lingua Galega. A Coruña: RAG. Real Academia Galega (ed.) (2000): Diccionario da Lingua Galega. A Coruña: RAG [3ª ed.]. Richardson, A. (2002): "Camps and forts of units and formations of the Roman Army", Oxford Journal of Archaeology 21 (1), 93-107. Richardson, A. (2004): Theoretical Aspects of Roman Camp and Fort Design. Oxford: Archaeopress. Rodríguez Colmenero, Antonio (1991): "'Aquis Querquennis', quince anos a carón", Larouco 1, 123-129. Roldán Hervás, José Manuel (1996): El ejército de la República Romana. Madrid: Arco Libros. Roldán Hervás, José Manuel (Ed.) (2006): Diccionario Akal de la antigüedad hispana. Madrid: Akal. Romeo Marugán, Francisco (2005): "Notas para un glosario de términos referentes a los sistemas defensivos de la antigüedad", Saldvie 5, 191-213. Romero Masiá, Ana María e Felipe Arias Vilas (1995): Diccionario de termos de arqueoloxía e prehistoria. Vigo: Ir Indo. Sáez Abad, Rubén (2004): La poliorcética en el mundo antiguo. UCM: Tese de doutoramento inédita. Sánchez Orense, Marta (2012): La fortificación y el arte militar en los tratados renacentistas: estudio lexicográfico. Universidad de Salamanca: Tese de doutoramento inédita. Sandford, Daniel K., Thomas Thomson e Allan Cunningham (1834): Popular Encyclopaedia. Glasgow: Blackie & Son. Santamarina, Antón L. (coord.) (2006-2013): Diccionario de dicionarios. Vigo-Santiago de Compostela: TALG (UVigo)–ILG (USC). Edición dixital a cargo de Xavier Gómez Guinovart: http://sli.uvigo.es/ddd/index.html [13/01/2017]. Savart, Nicolas-Pierre-Antoine (1812): Cours élémentaire de Fortification. Paris: Anselin et Pochard. Serlio, Sebastiano (1576): Della castrametatione di Polibio ridutta in una citadella murata. Munich: Bayerische Staatsbibliothek. Serna Gancedo, Mariano Luís, Antxoka Martínez Velasco e Virgilio Fernández Acebo (Eds.) (2010): Castros y castra en Cantabria: fortificaciones desde los orígenes de la Edad del Hierro a las guerras con Roma. Catálogo, revisión y puesta al día. Santander: Acanto. Sherk, Robert K. (1974): "Roman Geographical Exploration and Military Maps", Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt 2 (1), 534-562. SNL-USC = Comisión de Normalización Lingüística da Facultade de Xeografía e Historia (1996): Léxico básico de arqueoloxía castelán-galego. Santiago de Compostela: USC. Speake, Graham (1999): Diccionario Akal de historia del mundo antiguo. Madrid: Akal. Stevin, Stefan (1618): La Castramétation. Rotterdam: Chez Iean Waesbergue. Symeoni, Gabriello (1555): Discorso sopra la castrametatione et disciplina militare de Romani. Lyon: Gillaume Rouille. Tasso, Girolamo (1842): Enciclopedia italiana e dizionario della conversazione. Venezia: Girolamo. Tavares da Conceição, Margarida (2008): Da cidade e fortificação em textos portugueses (1540-1640). Universidade de Coimbra: Tese de doutoramento inédita. TILG = Santamarina, Antón L. (coord.) (1986-2017): Tesouro informatizado da lingua galega. Santiago de Compostela: ILG. http://ilg.usc.es/TILG/ [15/01/2017]. TLFi = Pierrel Jean-Marie (ed.) (2003): Le Trésor de la Langue Française Informatisé. http://atilf.atilf.fr/ [17/10/2016]. VOLG = González González, Manuel e Antón L. Santamarina Fernández (dir.) (2016): Vocabulario ortográfico da lingua galega (VOLG). Edición en liña: http://academia.gal/recursos-volg#http://academia.gal/Volga/ [21/12/16]. Volga = González González, Manuel e Antón L. Santamarina Fernández (dir.) (2012): Vocabulario ortográfico da lingua galega (Volga). A Coruña - Santiago de Compostela: RAG-ILG [1º ed.]. Wilhelm, Thomas (1881): A Military Dictionary and Gazetteer. Philadelphia: L. R. Hamersly. Zingarelli = Cannella Mario (ed.) (2008): Lo Zingarelli Vocabolario della lingua italiana. Bologna: Zanichelli.O feito de contar cunha terminoloxía propia é un dos elementos que mellor exemplifica a autonomía e solvencia adquiridas por unha disciplina científica. Ao manterse un discurso formalmente correcto, sensible e axustado ao obxecto de estudo redúcense os equívocos na transmisión do coñecemento. Nesta liña, a partir do estudo histórico do vocábulo castrametación, neste traballo afondaremos na casuística específica da da arqueoloxía, na que este proceso dista de estar concluído –o que transmite a imaxe dunha disciplina en construción-, e como a cuestión é aínda máis dramática no ámbito da ciencia escrita en galego. Este fenómeno evidencia a necesidade dun debate interno na construción dese corpus terminolóxico propio, pero tamén dunha activa colaboración interdisciplinar coa lingüística para que no dito proceso non se cometan excesos ou erros de vultoThe development of a terminology is one of the elements which exemplifies the independence and rigour of a given scientific discipline. The maintenance of a formal, sensitive and definable framework for the field makes it possible to reduce mistakes in the transmission of knowledge and the dissemination of ideas. We have tried to stress, through the historical study of the word castrametation, that in the field of archaeology, this process is far from complete. It highlights the picture of a discipline under construction. The situation can be also related to the lack of scientific output using the Galician language. This makes it evident that an internal debate on terminology is much needed, within the wider framework of an active interdisciplinary collaboration with linguistics in order not to commit excesses or errors in this processglg© 2018, Real Academia GalegaArqueoloxíaEtimoloxíaLingua GalegaFiloloxía GalegaTerminoloxíaLexicografíaCampamentos romanosIdade modernaTerminologyLexicographyArchaeologyRoman campsEarly Modern AgeAlgunhas reflexións sobre a terminoloxía usada en arqueoloxía: arredor do termo castrametación e o seu emprego na lingua galegaSome reflections on the terminology used in archeology: around the term castrametación and its use in the Galician languagejournal article2603-6975open access