Junquera Vázquez, Laura2025-11-262025-11-262025https://hdl.handle.net/10347/44031Traballo de Fin de Grao en Veterinaria. Curso 2024-2025[SPA] La producción avícola tradicional representa un modelo alternativo a los sistemas intensivos. En el Principado de Asturias, la raza autóctona de gallinas Pita Pinta constituye un claro ejemplo de este tipo de producción, basada en sistemas extensivos de autoconsumo y orientada a producciones locales. Las resistencias antibióticas en avicultura son un riesgo para la sanidad pública por su potencial de transmisión a humanos y al entorno. Sin embargo, se desconoce el impacto que estos sistemas puedan tener en la diseminación de resistencias antimicrobianas. Este trabajo tiene como objetivo evaluar el papel de la producción tradicional en la diseminación de resistencias ntimicrobianas, concretamente en cepas de Escherichia coli aisladas de gallinas Pita Pinta. Para ello, se tomaron muestras de 279 aves pertenecientes a 16 explotaciones registradas en el libro genealógico de la ACPPA y se analizó la presencia de cepas de E. coli productoras de BLEE, su perfil de resistencia a 24 antibióticos y su posible asociación con factores que favorezcan su diseminación. Los resultados muestran una baja presencia de cepas productoras de BLEE (2,33 %). No obstante, se detectó una amplia difusión de resistencias a otras familias de antibióticos, especialmente aminoglucósidos y colistina (superior al 65 %). Se identificaron cuatro patrones de multirresistencia y asociaciones entre familias de antibióticos. Se detectó una clara agrupación de resistencias a aminoglucósidos y polimixinas (clúster 2) y cierta co-rresistencia junto con antibióticos β-lactámicos (clúster 4); penicilinas y quinolonas (clúster 1); penicilinas, tetraciclinas y sulfonamidas (clúster 3). Se analizó la relación entre el número de resistencias y la presencia de factores de manejo y ambientales. No se hallaron asociaciones significativas entre las resistencias detectadas y los factores evaluados, lo que sugiere una distribución homogénea entre granjas y un posible riesgo de diseminación. En conclusión, aunque la producción tradicional con Pita Pinta presenta una baja prevalencia de resistencias críticas, como las BLEE, no está exenta de albergar bacterias multirresistentes. Además, los perfiles y combinaciones de resistencias identificados deben considerarse cuidadosamente al seleccionar las medidas terapéuticas a aplicar en esta raza. Estos hallazgos subrayan la necesidad de reforzar las buenas prácticas de manejo, vigilancia y control en sistemas alternativos que, si bien son menos intensivos, pueden actuar como reservorios de resistencia antimicrobiana. [GLG] A produción avícola tradicional representa un modelo alternativo aos sistemas intensivos. No Principado de Asturias, a raza autóctona de galiñas Pita Pinta constitúe un claro exemplo deste tipo de produción, baseada en sistemas extensivos de autoconsumo e orientada a producións locais. As resistencias aos antibióticos na avicultura son un risco para a saúde pública polo seu potencial de transmisión a humanos e ao medio. Porén, descoñécese o impacto que estes sistemas poidan ter na diseminación de resistencias aos antimicrobianos. Este traballo ten como obxectivo avaliar o papel da produción tradicional na diseminación de resistencias antimicrobianas, concretamente en cepas de Escherichia coli illadas de galiñas Pita Pinta. Para iso, tomáronse mostras de 279 aves pertencentes a 16 explotacións rexistradas no libro xenético da ACPPA e analizouse a presenza de cepas de E. coli produtoras de BLEE, o seu perfil de resistencia a 24 antibióticos e a súa posible asociación con factores que favorezan a súa diseminación. Os resultados amosan unha baixa presenza de cepas produtoras de BLEE (2,33 %). Non obstante, detectouse unha ampla difusión de resistencias a outras familias de antibióticos, especialmente aminoglicósidos e colistina (superior al 65 %). Identificáronse catro patróns de multirresistencia e asociacións entre familias de antibióticos. Detectouse unha clara agrupación de resistencias a aminoglicósidos e polimixinas (clúster 2) e certa co-resistencia xunto con antibióticos β-lactámicos (clúster 4); penicilinas e quinolonas (clúster 1); penicilinas, tetraciclinas e sulfonamidas (clúster 3). Analizouse a relación entre o número de resistencias e a presenza de factores de manexo e ambientais. Non se atoparon asociacións significativas entre as resistencias detectadas e os factores avaliados, o que suxire unha distribución homoxénea entre granxas e un posible risco de diseminación. En conclusión, aínda que a produción tradicional con Pita Pinta presenta unha baixa prevalencia de resistencias críticas, como as BLEE, non está exenta de albergar bacterias multirresistentes. Ademais, os perfís e combinacións de esistencias identificados deben considerarse coidadosamente ao seleccionar as medidas terapéuticas a aplicar nesta raza. Estes achados subliñan a necesidade de reforzar as boas prácticas de manexo, vixilancia e control en sistemas alternativos que, aínda que menos intensivos, poden actuar como reservorios de resistencia aos antimicrobianos. [ENG] Traditional poultry farming represents an alternative model to intensive systems. In the Principality of Asturias, the native Pita Pinta chicken breed is a clear example of this type of production, based on extensive, self-consumption systems and focused on local markets. Antibiotic resistance in poultry farming poses a public health risk due to its potential transmission to humans and the environment. However, the impact these systems may have on the spread of antimicrobial resistance remains unknown. This study aims to evaluate the role of traditional production in the dissemination of antimicrobial resistance, specifically in Escherichia coli strains isolated from Pita Pinta hens. To this end, samples were collected from 279 birds belonging to 16 farms registered in the ACPPA herd book. The presence of ESBL-producing E. coli strains, their resistance profile to 24 antibiotics, and potential associations with factors that may promote their spread were analyzed. The results show a low presence of ESBL-producing strains (2.33%). Nevertheless, a wide dissemination of resistance to other antibiotic families was detected, particularly aminoglycosides and colistin (above 65%). Four multidrug resistance patterns were identified, along with associations between antibiotic families. A clear clustering of resistance to aminoglycosides and polymyxins (cluster 2) was observed, as well as some co-resistance involving β-lactam antibiotics (cluster 4); penicillins and quinolones (cluster 1); and penicillins, tetracyclines, and sulfonamides (cluster 3). The relationship between the number of resistances and the presence of management and environmental factors was analyzed. No significant associations were found between the detected resistances and the evaluated factors, suggesting a homogeneous distribution among farms and a potential risk of dissemination. In conclusion, although traditional Pita Pinta production shows a low prevalence of critical resistances such as ESBLs, it is not free from harboring multidrug-resistant bacteria. Moreover, the resistance profiles and combinations identified should be carefully considered when selecting therapeutic measures for this breed. These findings highlight the need to strengthen good management, surveillance, and control practices in alternative systems that, although less intensive, may serve as reservoirs of antimicrobial resistance.spaAttribution 4.0 Internationalhttp://creativecommons.org/licenses/by/4.0/Pita PintaProducción tradicionalProdución tradicionalTraditional productionAsturiasEscherichia coliBLEEESBLResistencias antibióticasResistencia aos antibióticosAntibiotic resistancePatrones de resistenciaPatróns de resistenciaResistance patternsResistencias antibióticas en Escherichia coli de gallinas Pita Pinta Asturiana en Asturias: prevalencia de β-lactamasas de espectro extendido (BLEE) y análisis de patrones fenotípicosbachelor thesisopen access