RT Journal Article T1 Un milagre eucarístico entre Galicia e Portugal: fontes e contextos da Cantiga de Santa Maria 104 T2 Un milagro eucarístico entre Galicia y Portugal: fuentes y contextos de la Cantiga de Santa Maria 104 A1 Negri, Manuel K1 Cantiga de Santa María 104 K1 Alfonso X K1 Fontes K1 Pier Damiani K1 Milagre de Santarém K1 Fuentes AB As Cantigas de Santa Maria, escritas na segunda metade do séc. XIII polo rei Afonso X e os seus colaboradores, acollen algúns milagres sobre un tema daquela de gran actualidade: o eucarístico. Neles, homes e mulleres experimentan a transformación en carne e sangue das hostias consagradas, realizándose así a nivel exterior os principios do dogma da transubstanciación. Despois dunha panorámica sobre estas Cantigas, todas problemáticas no que ten que ver coa determinación das respectivas fontes, preséntase o caso da Cantiga de Santa Maria 104, para a cal Jaime Ferreiro Alemparte e Xosé Filgueira Valverde pensaron nun modelo escrito procedente da obra do alemán Cesáreo de Heisterbach e nunha canle de transmisión galega, considerada a localización do relato: Caldas de Reis. A través dun renovado estudo comparativo entre o texto galego-portugués e a tradición de referencia, chégase a unha hipótese alternativa á dos anteriores especialistas e que establece distintos niveis e áreas de influencia en cada sección do relato mariano a partir dos Opuscula de Pier Damiani e do modelo narrativo do Santíssimo Milagre de Santarém. Finalmente, grazas á nova hipótese, vanse propor algunhas consideracións sobre o período da entrada do milagre na corte afonsí e as motivacións políticas e doutrinais que o farían posible AB Las Cantigas de Santa Maria, escritas en la segunda mitad del siglo XIII por Alfonso X y sus colaboradores, recogen algunos milagros que presentan un tema de gran actualidad en su momento: el eucarístico. En ellos, hombres y mujeres experimentan la transformación en carne y sangre de las hostias consagradas, realizándose así a nivel exterior los principios del dogma de la transubstanciación. Después de un censo de estas Cantigas, todas problemáticas en lo que tiene que ver con la determinación de sus fuentes, se presenta el caso de la Cantiga de Santa Maria 104, para la cual Jaime Ferreiro Alemparte y José Filgueira Valverde pensaron en un modelo escrito perteneciente a la obra del alemán Cesario de Heisterbach y en un canal de transmisión gallego, si se tiene en cuenta la ubicación del relato: Caldas de Reis. A través de un renovado estudio comparativo entre el texto gallego-portugués y la tradición de referencia, se llega a una hipótesis alternativa a la de los dos anteriores especialistas y que establece distintos niveles y áreas de influencia en cada sección del relato mariano a partir de los Opuscula de Pier Damiani y del modelo narrativo del Santíssimo Milagre de Santarém. Finalmente, gracias a esta hipótesis, se van a propor nuevas consideraciones sobre el periodo de entrada del milagro en la corte alfonsina y las motivaciones políticas y doctrinales que lo habrían hecho posible. PB Universidad Complutense de Madrid SN 1138-9664 YR 2020 FD 2020 LK https://hdl.handle.net/10347/38608 UL https://hdl.handle.net/10347/38608 LA glg NO Negri, M. (2020). Un milagre eucarístico entre Galicia e Portugal: fontes e contexto da Cantiga de Santa María 104. "Madrygal. Revista de Estudios Gallegos", vol. 23, 255-273 NO La revista Madrygal. Revista de Estudios Gallegos, para fomentar el intercambio global del conocimiento, facilita el acceso sin restricciones a sus contenidos desde el momento de su publicación en la presente edición electrónica, y por eso es una revista de acceso abierto. Los originales publicados en esta revista son propiedad de la Universidad Complutense de Madrid y es obligatorio citar su procedencia en cualquier reproducción total o parcial. Todos los contenidos se distribuyen bajo una licencia de uso y distribución Creative Commons Reconocimiento 4.0 (CC BY 4.0) DS Minerva RD 30 abr 2026