RT Journal Article T1 Aproximación a la topografía espiritual de Santiago en la Baja Edad Media: antiguas y nuevas devociones T2 Approach to spiritual topography of Santiago de Compostela in the late Middle Ages: old and new devotions T2 Aproximación á topografía espiritual de Santiago na Baixa Idade Media: antigas e novas devocións A1 Fraga Sampedro, María Dolores A1 Ríos Rodríguez, María Luz K1 Topografía espiritual K1 Devociones K1 Santiago de Compostela en la Edad Media K1 Luminarias K1 Spiritual Topography K1 Devotions in the Middle Ages K1 Marian Devotion in the Late Middle Ages K1 Testaments K1 Luminaires K1 Devotions K1 Santiago de Compostela na Baixa Idade Media K1 Testamentos K1 Devocións AB La aproximación a la documentación bajomedieval en Compostela, revela una generalizada devoción a la Virgen, que hace de Santiago una ciudad mariana. La religiosidad compostelana combina tradición y renovación, destacando la veneración a santa María en su diversidad de advocaciones: santa María da O (santa María do Advento o santa María de Ante Nadal), santa María das Neves, santa María da Candelaria, santa María de Agosto (santa María da Asunción). Se aprecia la tendencia a una devoción intensa dirigida hacia santos muy populares de especial arraigo y tradición en Galicia (san Martiño, san Antón). Los santos mendicantes son escasamente invocados pero se reactivan devociones populares (santa Catalina de Alejandría, san Lourenzo). A partir del análisis de estas fuentes documentales se observa la configuración de una cartografía espiritual de Santiago de Compostela, donde el espacio físico de la ciudad se organiza a través de la presencia y significado de cultos y prácticas de devoción, algunos implantados a partir de una tradición anterior y otros especialmente difundidos por instituciones religiosas. Estas devociones impulsan variadas respuestas socioreligiosas entre los fieles. Entre ellas nos hemos centrado en un ámbito hasta ahora escasamente estudiado, la luz y sus administradores (luminarias y luminarios). La documentación permite reconstruir este servicio: personas, materiales, financiación y gestión. AB In a survey of the documents of the late medieval Compostela a generalized devotion to the Virgin was displayed, thus making Santiago a Marian devoted city. Its peculiar piety combined tradition and renewal, emphasizing the veneration of Saint Mary in her various dedications: Santa María da O (St. Mary of Advent or Ante Nadal), Santa Maria das Neves, Santa Maria da Candelaria, Assumption of the Blessed Virgin Mary. The city of Santiago presented also an intense devotion directed towards saints particularly rooted in Galicia (e.g. St. Martin, and St. Anton). Albeit mendicant patron saints were scarcely invoked there was a revival of popular devotions like St. Catherine of Alexandria or St. Lawrence. These devotions provoked different socioreligious responses amongst the believers. We focus our interest on an area hitherto seldom studied: light and its administrators. Medieval documents allow us to reconstruct this service: persons in charge, funding sources, materials, and management. These references enable a first approach for bring to light the devotional topography of Compostela at the ending of the Middle Ages. AB Nunha aproximación á documentación baixomedieval en Compostela constátase unha xeneralizada devoción á Virxe, que fai de Santiago unha cidade mariana. A relixiosidade compostelá combina tradición e renovación, destacando a veneración a santa María na súa diversidade de advocacións: santa María da O (santa María do Advento ou santa María de Ante Nadal), santa María das Neves, santa María da Candelaria, santa María de Agosto (santa María da Asunción). Apréciase a tendencia a unha devoción intensa dirixida cara a santos moi populares de especial arraigo e tradición en Galicia (san Martiño, santo Antón). Os santos mendicantes son pouco invocados pero reactívanse devocións populares (santa Catarina de Alexandría, san Lourenzo). Estas devocións impulsan variadas respostas sociorrelixiosas entre os fieis. Entre elas atopámonos nun ámbito ata agora escasamente estudado, a luz e os seus administradores (luminarias e luminarios). A documentación permite reconstruír este servizo: persoas, materiais, financiamento e xestión. Así mesmo obtéñense referencias que permiten unha aproximación á topografía devocional de Compostela na Baixa Idade Media. PB Xunta de Galicia SN 2171-620X YR 2014 FD 2014 LK https://hdl.handle.net/10347/45488 UL https://hdl.handle.net/10347/45488 LA spa NO Fraga Sampedro, Mª D. y Ríos Rodríguez, Mª L. (2014). Aproximación a la topografía espiritual de Santiago en la Baja Edad Media: antiguas y nuevas devociones. “Ad limina : revista de investigación del Camino de Santiago y las peregrinaciones”, nº 5, 43-62 DS Minerva RD 3 may 2026