RT Generic T1 Il Ritorno a San Mauro di Giovanni Pascoli. Struttura, temi e stilemi di un nóstos decadentistico. T2 O Ritorno a San Mauro de Giovanni Pascoli. Estrutura, temas e estilística dun nóstos decadentista. T2 El Ritorno a San Mauro de Giovanni Pascoli. Estructura, temas y estilística de un nóstos decadentista. T2 The Ritorno a San Mauro of Giovanni Pascoli. Structure, themes, and stylistic traits of a decadent nóstos. A1 Penido Vázquez, Irene K1 Poesia K1 Nóstos K1 Decadentismo K1 Ritorno a San Mauro K1 Giovanni Pascoli K1 Poesía K1 Poetry K1 Decadentism AB [IT]Giovanni Pascoli (San Mauro di Romagna, 1855 – Bologna, 1912) è la voce più autorevole del Decadentismo italiano assieme a d’Annunzio. A cavallo tra l’Ottocento e il Novecento, non ha soltanto coltivato le lingue classiche e l’esegesi dantesca, ma anche e soprattutto una poesia di impronta simbolista, le cui tre prime raccolte sono: Myricae (1891 e sgg.), Poemetti (1897) e Canti di Castelvecchio (1903). Questo terzo poemario fa riferimento, fin dal titolo, a Castelvecchio in Garfagnana, ovvero alla campagna toscana attorno a Lucca in cui il poeta si era comprato una casetta e che si era convertita in una seconda patria per l’autore. Ma i Canti di Castelvecchio si chiudono con una sezione finale, costituita da nove poesie, intitolata Ritorno a San Mauro: toponimo questo che allude invece al paese natale in Romagna. Lo spostamento ideale da «Castelvecchio» a «San Mauro» implicito nel titolo, unitamente alla materia trattata (la presenza della casa natale, la centralità del personaggio materno, lo sguardo del soggetto poetico malinconicamente rivolto al passato) autorizzano a leggere il breve ciclo di nove poesie come una sorta di nóstos (gr. Νόστος), ovvero come il racconto di un viaggio a ritroso nello spazio e nel tempo, sulla scia di tante opere letterarie imperniate sul tema del ritorno e che trovano il loro lontanissimo archetipo nell’Odissea. La nostra tesi, partendo da questa ipotesi di lettura, analizza il Ritorno a San Mauro di Pascoli come un nóstos e tenta di metterne in luce caratteristiche e temi costitutivi, senza trascurare i tratti linguistici e stilistici che lo connotano. AB [GL]Giovanni Pascoli (San Mauro de Romaña, 1855 – Boloña, 1912) é a voz máis autoritaria do Decadentismo italiano xunto a d’Annunzio. A cabalo entre os séculos XIX e XX, non só cultivou as linguas clásicas e a esexese dantesca, senón tamén, e sobre todo, unha poesía de pegada simbolista, cuxas primeiras tres obras son Myricae (1891 e ss.), Poemetti (1897) e Canti di Castelvecchio (1903). Este terceiro poemario fai referencia, xa dende o título, a Castelvecchio, en Garfagnana, é dicir, aos campos toscanos arredor de Lucca nos que o poeta mercara unha casa e que se converteron nunha segunda patria para o autor. Porén, os Canti di Castelvecchio péchanse cunha sección final, formada por nove poemas e titulada Ritorno a San Mauro: este topónimo alude, en cambio, ao pobo natal en Romaña. O desprazamento ideal de «Castelvecchio» a «San Mauro» implícito no título, unido á materia tratada (a presenza da casa natal, a centralidade da personaxe materna, a mirada do suxeito poético dirixida melancolicamente ao pasado), autoriza a lectura do breve ciclo de nove poemas como unha especie de nóstos (gr. Νόστος), é dicir, como o relato dunha viaxe cara a atrás no espazo e no tempo, seguindo o rastro de tantas obras literarias baseadas no tema do regreso que atopan o seu afastado arquetipo na Odisea. O presente traballo, partindo desta hipótese de lectura, analiza o Ritorno a San Mauro de Pascoli como un nóstos e resalta as súas características e temas constitutivos, sen descoidar os trazos lingüísticos e estilísticos que o definen. AB [ES]Giovanni Pascoli (San Mauro de Romaña, 1855 – Bolonia, 1912) es la voz más autoritaria del Decadentismo italiano junto a d’Annunzio. A caballo entre los siglos XIX y XX, no solo cultivó las lenguas clásicas y la exégesis dantesca, sino también y sobre todo una poesía de huella simbolista, cuyas primeras tres obras son Myricae (1891 y ss.), Poemetti (1897) y Canti di Castelvecchio (1903). Este tercer poemario hace referencia, ya desde el título, a Castelvecchio, en Garfagnana, es decir, a los campos toscanos alrededor de Lucca en los que el poeta había comprado una casa y que se convirtieron en una segunda patria para el autor. Sin embargo, los Canti di Castelvecchio se cierran con una sección final, formada por nueve poemas y titulada Ritorno a San Mauro: este topónimo alude, en cambio, al pueblo natal en Romaña. El desplazamiento ideal de «Castelvecchio» a «San Mauro» implícito en el título, unido a la materia tratada (la presencia de la casa natal, la centralidad del personaje materno, la mirada del sujeto poético dirigida melancólicamente al pasado), autoriza la lectura del breve ciclo de nueve poemas como una especie de nóstos (gr. Νόστος), es decir, como el relato de un viaje hacia atrás en el espacio y en el tiempo, siguiendo el rastro de tantas obras literarias basadas en el tema del regreso que encuentran su lejano arquetipo en la Odisea. El presente trabajo, partiendo de esta hipótesis de lectura, analiza el Ritorno a San Mauro de Pascoli como un nóstos y resalta sus características y temas constitutivos, sin descuidar los rasgos lingüísticos y estilísticos que lo definen. AB [EN]Giovanni Pascoli (San Mauro di Romagna, 1855 – Bologna, 1912) is the most authoritarian voice of italian Decadentism along with d’Annunzio. Halfway between 19th and 20th centuries, he practised not only classical languages and Dantesque exegesis, but also and especially a poetry with symbolist trace, whose first three works are Myricae (1891 and ff.), Poemetti (1897) and Canti di Castelvecchio (1903). This third collection of poems refers, from the title, to Castelvecchio in Garfagnana, that is, to the Tuscan country around Lucca where the poet had bought a house. This place became a second homeland for the author. Nevertheless, Canti di Castelvecchio is closed with a final section, formed by nine poems, entitled Ritorno a San Mauro: this toponym refers to the native village in Romagna. The ideal displacement from «Castelvecchio» to «San Mauro» implicit at the title, in addition to the cycle’s subject (the native home’s presence, the centrality of the maternal character, the melancholic look towards the past), authorises the lecture of the brief cycle of nine poems as a sort of nóstos (Gr. Νόστος), that is, as a story of a journey backwards in space and in time, following the trail of many literary works based on return’s topic and that find their far archetype in the Odyssey. This dissertation, based on this lecture’s hypothesis, analyses the Ritorno a San Mauro of Pascoli like a nóstos and emphasises the cycle’s constitutive characteristics and themes, without neglecting the linguistic and stylistic traits that define it. YR 2023 FD 2023 LK http://hdl.handle.net/10347/31245 UL http://hdl.handle.net/10347/31245 LA ita NO Traballo Fin de Grao en Linguas e Literaturas Modernas. Curso 2022-2023 DS Minerva RD 23 abr 2026