Roles de xénero, política das emocións e poder entre Castela e Portugal no século XV : dos tratados á cronística

Abstract

O presente traballo formula unha análise das masculinidades e feminidades vinculadas ao exercicio do poder de reis e raíñas durante a primeira metade do século XV, dende unha perspectiva comparativa entre os reinos de Castela e Portugal. Para iso, prestaranse atención tanto ás pautas de comportamento, coma á expresividade das emocións, a través das cales comprender a construción das estruturas do poder monárquico, en paralelo ás regras de relación entre os sexos. Partirase entón dun estudo dos modelos normativos de homes e mulleres, reflectidos en tratados morais inseridos no contexto da Querela das Mulleres. Dende aquí, os estándares de conducta contrastaranse coa performatividade dos roles rexios e rexinais recollidos nas crónicas, buscando sintonías e alteracións entre ambos.

El presente trabajo formula un análisis de las masculinidades y feminidades vinculadas al ejercicio del poder de reyes y reinas durante la primera mitad del siglo XV, desde una perspectiva comparativa entre los reinos de Castilla y Portugal. Para ello, se prestará atención tanto a las pautas de comportamiento, como a la expresividad de las emociones, a través de las cuales comprender la construcción de las estructuras del poder monárquico, en paralelo a las reglas de relación entre los sexos. Se partirá entonces de un estudio de los modelos normativos de hombres y mujeres, reflejados en tratados morales insertados en el contexto de la Querella de las Mujeres. Desde aquí, los estándares de conducta se contrastarán con la performatividad de los roles regios y reginales recogidos en las crónicas, buscando sintonías y alteraciones entre ambos.

This study formulates an analysis of masculinities and femininities linked to the exercise of the power of kings and queens during the first half of the 15th century, from a comparative perspective between the kingdoms of Castile and Portugal. For this, attention will be paid both to the patterns of behaviour and to the expressiveness of emotions, through which to understand the construction of the structures of monarchical power, parallel to the rules of relationship between the sexes. The starting point will be a study of the normative models of men and women, reflected in moral treatises inserted in the context of the Querelle des Femmes. From here, the standards of conduct will be contrasted with the performance of the kingly and queenly roles described in the chronicles, seeking commonalities and alterations between both.